,,sU LeKeSi

Zamanda Simetrik Kuantum Mekaniği Formülleştirmesi

2011-09-20T09:47:00.001-07:00

İTÜ Fizik Mühendisliği Lisansütü Öğrencileri tarafından düzenlenen 2011 - İTU Fizik Yaz Çalıştayı'nda lisans öğrencilerine an'lattığım Zamanda Simetrik Kuantum Mekaniği Formülleştirmesi başlıklı ders için hazırladığım notlar..

Taraf(ı)-dar Türkiye

2011-05-24T12:06:00.000-07:00

Bir futbol sezonu sonunda sokaklara dökülüp, birlik olan ama çocuklar öldür((t)ül)düğünde ve büyükler köleleşti(r(ildi))ğinde evlerine çekilip, bir-er olan kuru bir kalabalık.. ..Zenginleri paraya ve gücüne, fakirleri de zenginlere ve silahlı/silahsız bekçilerine tapan Türkiye! Yazık bize!

İnsan neden paraya tapar ki? Gücüyle güçlenip, tanrılaşmak için diyelim. Bir nevi fiziksel ve zihinsel mastürbasyon!

Peki insan neden insana tapar? Ona da gücüyle güçsüzlüğünü karşılaştırmamak için diyelim, yani sadece zihinsel mastürbasyon!!

Bu kadar basit mi? Muhakkak değil. Değil ama basit bir şeyleri derinleştirerek, derin bir şeyleri basitleştirmek çoğu zaman güzel çıkarımlar sağlar.

Fakat bugün hiç çıkarım yapmayacağım. Çünkü bugün çıkarım yapmak, benim için de sadece bir zihinsel mastürbasyon olacak!

Yaşam-Bilimsel Karmaşıklığıa Fizik ile Bakış

2011-05-09T12:47:00.001-07:00

GS Üniversitesi'nde Kerem Cankoçak tarafından felsefe öğrencilerine verilen "History & Philosophy of Science I" dersinde 23 Aralık 2010 tarihinde konuk olarak yaptığım sunum..

ÇoCuK

2011-03-17T06:12:00.000-07:00

Ah be çocuk, takmasaydın o gözlükleri, seni güneşten koruyacaklar diye.. ..adalet gördüğün en güzel resim olacaktı, güneş gibi balkıyan vicdanını karartmayacaktı duyguların!

Ah be çocuk, takmasaydın o kulaklıkları, herkesin sevdiği şarkıları dinleme hevesiyle.. ..özgürlük duyduğun en güzel türkü olacaktı, öz-ü-gür zihninde duvarlar örmeyecekti düşüncelerin!

Ah be çocuk, büyüyüp de ben olmasaydın.. ..dünya belki insanca yaşanası bir yer olacaktı!!

Yine de, yine de kaldır başını, dik gözlerini gökyüzüne. Korkma ıslanmasından düşüncelerinin yer-denize yağan yağmurlarda..

Yine de, yine de ver kulağını denizin sesine. Yıkama sakın duygularını, akar sulara kavuşmayan durgun derelerde..

Kuantum Hesaplama ve Enformasyona Giriş

2011-03-03T04:02:00.000-08:00

İTÜ Fizik Mühendisliği Lisansütü Öğrencileri tarafından düzenlenen 2011 - İTU Fizik Kış Çalıştayı'nda lisans öğrencilerine an'lattığım Kuantum Hesaplama ve Enformasyona Giriş başlıklı ders için hazırladığım notlar..

Kuantum mekaniğinin belitleri için matematiksel içerik isteyenler iki önceki okulda an'lattığım dersin notlarına bakabilirler: Almaşık Formülleştirmelerle Kuantum Mekaniğinin Belitleri

Bu belitlerin doğrulandığını gösteren deneyler içinse bir önceki okulda an'lattığım Kuantum Mekaniği: Postülalar, Modern Deneyler ve Bell Eşitsizlikleri başlıklı notlar size yardımcı olabilir.

Bi’ şey (?) yapmalı! (güncelleme @ 10/11/2010)

2010-10-18T01:03:00.000-07:00

AKP’si, CHP’si, MHP’siyle; askeri, polisi, hakimiyle,, bir güldürüklü temaşa oynanıp, duruyor memlekette. Cumhuriyet demesi gereken demokrasi, demokrasi demesi gereken cumhuriyet diye tutturuyor. Koyu seküleri kendini laik, yetim hakkı yiyeni kendini Müslüman sanıyor. İyi güzel de.. ..temaşayı iz-leyen halk pek gülüp, eğlenmiyor sanki artık. Ya bu güldürüklü temaşa da ibretli temaşaya dönerse öncekiler gibi? Bu tehlikeye karşı muhtaç olduğumuz kudret, zihinlerimizdeki atıl düşüncelerde mevcut mu? Pek sanmıyorum.

Önceleri sadece Pers (/İran) topraklarında dolaşan, sonra Hıristiyanlık aracılığıyla Anadolu üzerinden tüm batı dünyasını yayılan “kahraman kurtarıcı” figürü, biraz da toplumsal bilinçaltımızdaki “atalar kültü” sayesinde, düşünce dünyamızı istila etmeye başlamış durumda. Bu figür, geçmiş ve gelecek bağımlılıkları üzerinden insanları eylemsizleştirip, edilgenleştiriyor. Aynı zamanda, birbirine karşıt öbeklerin tümleşmesini de engelliyor: Her öbek kendince kurtar(ıl)maya o kadar odaklanıyor ki, insanlar karşıtının iyiliği için onu kurtarmayı deniyor ve bu noktada kaçınılmaz olarak gerginlikler ortaya çıkıyor.

İşte bu yüzden, tarih kitaplarımızı, milli destanlarımızı, mistik masallarımızı; televizyon dizilerimizi, sinema filmlerimizi, gençlik hayallerimizi,, bir an önce “her zaman tek bir kurtarıcı etrafında dönüp, durmaktan” arındırmamız gerek. Nasıl olursa olsun, düşünce topraklarımıza “kimsenin kendisinden başka kimseyi kurtaramayacağı” gerçeğinin tohumunu ekmeliyiz. Fakat bu kimilerinin düşündüğü gibi onun yerine Uzak Doğu’nun “mistik” figürü gibi bir başka figürü ithal etmekle olmaz!

Karagöz-Hacivat (Pişekar, Kavuklu), Çelebi, Matiz, Tuzsuz, Beberuhi, Zenne, Tiryaki, Arnavut, Acem, Rum, Yahudi, Laz, Kayserili, Rumelili, Efe, Zeybek,, ne kadar zengin bir figür dünyamız var(dı) bizim.. Onları güncelleyip, geri getirsek, bizim için yeterli olur mu? Onu da pek sanmıyorum.

Figür dünyasını genişletip, zenginleştirmek, karşıta saygı duyulmasını sağlamak ve kendini ötekileştirmeler üzerinden kurmayı engellemek için gerekli ama yeterli değil. Karşıtla sağlıklı tart-ış-malar için zihinsel/kavramsal hijyene ve mantığa özen göstermek gerekiyor. Bizdeki gibi, insanlar aynı kavramlara farklı an’lamlar yükleyip, tart-ış-maya çalışınca, tart-ış-ma kimseye bir şey katmıyor. Hele de bu an’lamlardan hiçbiri kavramların gerçek an’lamlarından birisi ol(a)mayınca.. ..tart-ış-malar çal-ış-malara dönüyor!

İşte bu yüzden, okullarda çocuklara güzel yazı yazmayı öğretmeden önce onları “ve, veya, ya da” arasındaki farkı gözeterek konuşmaya ve mantık ilişkileri çerçevesinde düşünmeye özendirmeliyiz. Kitaplarda, gazetelerde, filmlerde; camilerde, derneklerde, meydanlarda,, yetişkinlere tart-ış-mayı belletmeden önce, onların zihinlerine “karşısındakini anlamadan kişinin kendisini anlayamayacağı” gerçeğinin tohumlarını serpmeliyiz.

Yoksa.. ..yazık olacak yine bu millete! Atalarımızın işine yaradığı için bize miras bıraktığı, yaşamı kendimizin ve zamanımızın yakın komşuluğunda değerlendirme alışkanlığını sürdüreceğiz: Komşularımızı yakacağız, sürüneceğiz, sürüleceğiz,,

Kuantum Mekaniği: Belitler, Deneyler ve Ötesi

2010-09-17T02:08:00.000-07:00

İTÜ Fizik Mühendisliği Lisansütü Öğrencileri tarafından düzenlenen 2010 - İTU Fizik Yaz Çalıştayı'nda lisans öğrencilerine an'lattığım Kuantum Mekaniği: Postülalar, Modern Deneyler ve Bell Eşitsizlikleri başlıklı ders için hazırladığım notlar..

Belitler için notlardakinden daha fazla matematiksel içerik isteyenler bir önceki okulda an'lattığım dersin notlarına bakabilirler: Almaşık Formülleştirmelerle Kuantum Mekaniğinin Belitleri

Küçük yazımın yaratacağı okuma güçlüklerini ilk fırsatta notları bilgisayarda yeniden yazarak gidereceğim. Hem o zaman notlarda yer almayan bağlaç cümleleri de aralara serpiştirebilirim.

ŞEYTANIN AVUKATI: HALLAC-I MANSUR

2010-08-26T04:09:00.000-07:00

"Ey Allah’ın Peygamberi, sizin de şeytanınız var mı?"

"Evet, ama ben şeytanımı Müslüman ettim."

İblis Vs Şeytan

Maniheizm, Zerdüştilik,, gibi Kadim İran Dinleri ve Hıristiyanlığın etkileriyle halk arasında kötülük meleği şeytan olarak bilinen İblis, aslında dumansız ateşten yaratılmış (Araf 12, Sad 76) bir cindir (Kehf 50). Cinler, meleklerde olmayan öz(ü)gür iradeye sahiptirler. Cenin, cinnet, cennet,, gibi kelimelerle aynı kökten çekimlenen cin kelimesi, “daha görülmemiş, tanınmamış, yabancı” anlamlarına gelir.

Şeytanın kavram uzayı ise Müslümanlıkta İblis’inkinden daha geniştir, şeytan bir sıfattır: Cinlerden, insanlardan, hayvanlardan,, herhangi biri şeytan diye adlandırılabilir. Kelime anlamı “kovulmuş, lanetlenmiş, taşlanmış”tır.

Kur'an'da İblis'in cennetten kovulmasına kadar geçen zamanı anlatan ayetlerde İblis için şeytan kelimesi kullanılmamaktadır. Şeytanlarıyla beraber İblis cennetten kovulduktan sonra, Âdem ve Havva bir şeytanın vesvesesiyle yasak elmanın tadına bakarlar. İblis kovulduğu için zaten cennette değildir ve Kur'an'ın doğrulayıcısı ve tamamlayıcısı olduğu eski ahitte bu şeytanın bir yılan olduğu görülebilir.

Azazil Vs İblis

İblis'in Adem'e secde etmeyişini Hallac-ı Mansur'un TaVaSiN’inden okuyunca taktir edip, inşallah İblis, Mansur'un düşlediği gibi düşünmüştür diye dua etmiştim. Mansur’a göre İblis, cennet halkının "tek"liğe en çok inanan ve tapınan bireyidir: Meleklere öğüt verir ve cennet üzerinde secde edilmedik tek bir nokta bırakmadığı için Azazil diye anılır. Âdem için “Secde et” denildiğinde, o şöyle der:
- “Senden başkasına secde etmem!”

Allah'ın “Lanetim senin üzerine yağsa bile mi?” sorusuna da şöyle cevap verir:
- “Benim için, bu bir ceza değil. Karşı çıkmamla, senin katıksızlığını onaylıyorum. Aklım seni anlamıyor. Âdem'in sana benzerliği nedir ve ben ki İblis'im, senden farkım nedir?”

Bunları söylerken aslında görkem denizine düşer İblis ve kendi içinde O'na çok yaklaştığı için, öz(ü)gür iradesinin varlığını unutur. Ona göre secde etmesi gerçekten gerekli olsa, Allah onun secde etmesini sağlayacaktır. Bu yüzden, cennette melekleri iyiliğe yöneltmek yerine, dünyada insanları kötülüğe yöneltmeyi ister.

Ateş ile toprağın iki zıt varlık olduğunu ve anlaşamayacaklarını düşünür İblis. "Tek"liği bir anlık kavrayamaz ve inancına kibir düşürür. Ona göre kendisine ceza verilmemiştir. Önceden kendi mutluluğu için Allah'a hizmet ederken, artık Allah için Allah'a hizmet edecektir.

YURT ve DEVLET SEVGİSİ ÜZERİNE

2010-08-25T03:58:00.000-07:00

Allah'ın yeryüzü geniş değil miydi,
kötülük diyarını terk etmenize yetecek kadar?

(Kur’an, Nisa 97)

Etrafı sınırlarla çevrilmiş, ötesinde korku, hatta nefret olan bir sevgi olabilir mi? Yurt ve devlet sevgisi gibi.. Sevgi, sevgiyi doğurur! Seversin, sevdiğinin sevdiğini seversin, sevdiğini seveni seversin, sevdiğini doğuranı ve onunla beraber doğurduklarınızı seversin,, ve bu böyle sürer gider. Sevgi sınır tanımaz, (t)aşar. Peki ya yurt/devlet sevgisi?

Ne demiş eskiler, her şey karşıtıyla birlikte vardır ve her ne ki haddini aşar, karşıtına devrilir. Bir şey gereğinden fazla sevilirse, nefrete dönüşür ona duyulan sevgi. Kişi bunu kabullenmek istemeyince de sevdiğini sandığının dışındakilere yansıtır içine sığmayan o büyük nefretini! Ve korkar, kaçar diğerlerinden: Zira biraz yaklaşıverse, onlardan nefret etmediğini fark edecektir! İşte yurt sevgisi de böyledir genellikle: Hangi toprak parçası bir insanın hayatından daha önemli olabilir ki?

Hoş, günümüzde üzerine beton dökülmeyen bir toprak parçası da pek kalmadı ya. Artık yurt dediğimiz, Devlet denilen devasal hapishanelerin içerisi! Devletlerin birer hapishane olduğu, hep birisinin içinde yaşanıldığı sürece çok kolay anlaşılmıyor tabii ki. Kendisini devirecek korkusuyla bütün çocuklarını yutan Tanrı Kronüs gibi hepsi! Ne yazık ki bu sefer Zeus ve kardeşlerini Devlet Baba’larından kurtaracak bir Toprak Ana yok yeryüzünde. Her yer Devlet Baba’larla kaplı..

Anneyi öldüren bir baba nasıl sevilir ki? Korkarım kötülük diyarı, tüm yeryüzüne yayıldı! Belki bize Allah’ın başka bir yeryüzü gerek..

FeysBuk

2010-08-13T02:48:00.000-07:00

Feysbuk Eleştirisi: Fena fi’l-Feysbuk Hali
11 Ekim 2007, günlerden “Perşembe”

Vira Bismillah :)

Efenim.. Bu grup “Fena fi'l-Feysbuk hali”ne er(iy)enlerin yahut erme riski olanların toplaşması amacıyla uydurulmuştur. Bu hal, Feysbuk dahilinde gidilebilecek en ileri noktada olmayı, kişinin yaşamının Feysbuk yaşantısı içinde erimesini, ifade eder.

Bu halden evvel, sırasıyla geçilmesi gereken dört büyük kapı vardır.

1) Şeriat'ül-Feysbuk: Kişi bu kapıdan geçince, sadece yakın arkadaşlarına istek gönderir veya onlardan gelen istekleri kabul eder.

2) Tarikat'ül-Feysbuk: Kişi bu kapıdan geçince, artık gezinmeye başlar, arkadaşlarının arkadaşlarına bakınır olur.

3) Marifet'ül-Feysbuk: Kişi bu kapıdan geçince, "search" ile tanıdıklarını arar, bulamazsa onlara davet gönderir.

4) Hakikat'ül-Feysbuk: Kişi bu kapıdan geçince, grupları yakından takip eder, hatta grup kurar, yeri geldiğinde profil özelliklerine göre aramalar yapar, gerçek hayatta hiç tanımadığı insanlarla tanışır ve arkadaş olur.

Şimdilik vaktimiz ve yerimiz kısıtlıca olduğu için bu kapıları ve onlardan geçmek için gerekenleri derinlemesine açıklamıyoruz. Ammaa çok yakında, kavram uzayımız tastamam olacaktır ;) Şimdilik uzayımızı gerecek bazları belirlemek kafi..

Ey eren yahut erecek olan kişi! Unutma ki, sen Feysbuk'a bir adım yaklaşırsan, o sana 10 adım yaklaşacaktır!! Tövvvbe tövvvvbeee.. Ağlanacak halimize, gülüyoruz :P

Feysbuk Eleştirisininin Eleştirisi: Dünya İşleri
13 Ağustos 2010, günlerden “Cuma”

Ey Feysbuk er(iy)enleri.. Dünya işlerini dalıp, ihmal ettim sizleri. Affola.

Feysbuk diyarına ilk göç edenler olarak bizler, göçebe doğamızdan kurtulamadık bir türlü: Tam er(iy)ecekken sanal dünyada, uyanıveriyoruz bir anda. Zira sanal dünya ve gerçek dünya iki ayrık diyar bizim için.

İkinci göç dalgasındakiler ve de bizzat bu diyarda doğan bebeler ise hakikat'ül-Feysbuk'u iliklerine kadar içleşleştirmişler. Sanal ve gerçek ayrımı yok onlar için: İkisi hep beraber, hep içiçe oldu onlar için. Bunu anla(ya)mayan biz yaşlılar, kızıyoruz onlara, eleştiriyoruz gençleri. Neymiş? Bilgisayar karşısında tüketiyorlarmış günlerini.. Hadi canım, biz de.. Bize göre sanal bu diyarlar, bize göre yüz yüze görüşmek en doğru iletişim! Ve işte budur çağın gerisinde kalışımızın göstergesi.

Yarın çalışmaktan en yakın arkadaşımızla bile buluşmak için vakit kalmayacak.

Yarın sanal dünyadaki görüntüler hologramla olacak; dokunma, koklama,, bütün duyular uyarılacak.

Sonra devlet denilen hapisanelerin duvarları yıkılacak, dileyen dünyanın diğer ucuna taşınacak.

Sonra uzak gezegenlere götürülecek yaşam, aradaki uzaklıklar ışık yıllarını bulacak.

Bunları yapanlar biz olmayacağız, bunları yapacakları nasıl anlayacağız? Hadi canım biz de, kandırmayalım kendimizi: Dünya demek, “Yakın Olan” demek!

İslam Vs Kapitalizm - 2

2010-04-17T13:15:00.000-07:00

Mehmet Nuri için..

İnsanlar eskiden adaleti zulme devirmek için ateist oluyorlarmış, artık zulmü adalete evirmek için ateist oluyorlar! Ey Müslüman Kardeşlerim, bu sizi hiç utandırmıyor mu?

Cuntacıların vatandaşlara verdiği haklar, Allah’ın insana verdiği hak ve sorumluluklardan daha mı üstün ki Kur’an ile aydınlanmış vicdanların yerini anayasa ile sınırlanmış insan hakları aldı? Uğur Kaymaz, Engin Ceber, Emrah Gezer, Ceylan Önkol ve Mehmet Nuri Tançoban'ın neden Filistinli çocuklar kadar yaşam hakkı yoktu?

Zenginlerin fakirlere verdiği haklar, Allah’ın insana verdiği hak ve sorumluluklardan daha mı üstün ki Allah’a ve din/adalet gününe imanın yerini Para’ya ve kapitalizmin sürekliliğine iman aldı? Sırtındaki kurşunla 14 yaşında kalan Mehmet Nuri, yaşamak için mazot kaçırıyordu!

Zamanın ruhu aslında sadece eski cahiliye. Öyle de, gel de anlat vicdanı kararmış, imanı yoldan çıkmış ve utanmayı unutmuş Müslüman Kardeşlerime.

İnsan artık eylemek için düşünen, düşünmek için de söyleyen değil! İnsan artık yaşamak için tüketen, tüketmek için de köle gibi çalışan!! Müslümanlar için bile..

İşte tam da bu yüzden, yazık bize!

Eğitim-Öğretim Reformu

2010-04-05T01:39:00.000-07:00

Oldukça ciddi bir eğitim-öğretim reformu yapılmadan yapılacak hiçbir reform, Türkiye’de büyük bir fark yaratmaz! Çünkü Eğitim-Öğretim Sistemi’nin iyi çalışmadığı bir ülkede bırakın kötü çalışan sistemleri düzeltmeyi, iyi çalışan sistemlerin iyi çalışmaya devam etmesini bile sağlayamazsınız. Reformların bu kadar çok konuşulduğu bir zamanda, kimsenin bunu önemsememesi oldukça garip.

Öğretmenler için Eğitim-Öğretim Reformu

Türkiye’deki mevcut Eğitim-Öğretim Sistemi başta kendi çalışanlarını, öğretmenleri, mağdur ediyor. Hem de öğretmen olmak için üniversiteye giriş sınavına çalışmaya başladıkları andan, kendi öğrencileri üniversiteden mezun olana kadar, her aşamada!

Başka hiçbir meslek lisesine benzeri tanınmayan ayrıcalıklı bir ek puan sistemi var Öğretmen Liseleri’nin. Bu liselere öğrenci alınırken öğretmenliğe uygunluk şartı aranmadığı için, aslında öğretmen olmada fırsat eşitliği ortadan kalkıyor. Öğretmenliğe uygun olmayan, hatta öğretmen olmayı hiç istemeyen birçok öğretmen lisesi mezununun üniversiteye giriş sınavında aldığı puan, öğretmenlik tercih ettiklerinde yükseltiliyor. Öğretmenliğe oldukça uygun olan, öğretmen olmayı da çok isteyen, fakat öğretmen lisesi çıkışlı olmayan öğrenciler sınavda onlardan daha başarılı da olsa, Eğitim Fakülteleri’ne bu yüzden giremiyor. Böylece ek puan sistemi ile eğitim fakültelerindeki öğrenci kalitesi beklenenin aksine, düşüyor!

Eğitim Fakülteleri’ndeki kalite eksikliği tabii ki sadece öğrencilere mahsus değil. İstekli bir öğretmen adayı çevresinin kalitesizliği yüzünden motivasyonun törpülenmesini engelleyebilse bile, eğitim felsefesi, eğitim bilimleri ve eğitim-öğretim teknolojileri konusunda yetkinleşme imkanını genellikle bulamıyor. Çünkü fakültelerin onlardan beklediği çoğunlukla çocuklara öğrenmeyi öğretmeleri değil, çocukları devlete kayıtsız, şartsız teslim olacak şekilde eğitmeleri oluyor! Öğrenci ister üstün yetenekli olsun, isterse zeka geriliğine sahip olsun; öğrencinin öğrenme tarzı ister görsel, ister işitsel, isterse kinestatik olsun; öğretmen adayları bütün öğrencileri tek-tipleştirebilecek şekilde donatılıyor.

Eğitim Fakülteleri’nden istekli ve yetkin bir şekilde mezun olabilen, tabii bu arada Öğretmen Liseleri ve Eğitim Fakültelerini mesken edinmiş siyasi ve ideolojik yapılanmalardan da kendini koruyabilen öğretmenlere devlet iş vermeden önce, onlardan biraz daha para kazanmak istiyor: Öğretmenler aslında kendilerini aptal bir çocuk yerine koyan KPSS adlı sınava girmek zorunda bırakılıyor (bakınız: Eğitim ve İdeoloji - I). Tabii bu sayede sadece devlet değil, öğretmenleri KPSS’ye hazırlayan özel dershaneler de para kazanıyor.

KPSS’ye iyi hazırlanmak hem zaman, hem maddi gelir, hem de emek gerektiren bir süreç. Bir şekilde bu gereklerin hepsini sağlamış ve KPSS’den oldukça yüksek bir puan almış, bu arada da istek ve yetkinliğini koruyabilmiş bir öğretmen yeterli sayıda kadro açılmadığı için genellikle açıkta kalabiliyor. Yeterli kadro açılmıyor, çünkü devlet kadrolu öğretmenlerin yerine, ücretli öğretmenlik adı altında ve oldukça kötü şartlarda, sayısını ısrarla açıklamadığı kadar (!) öğretmen çalıştırıyor. Tabii bu sayede yine sadece devlet değil, öğretmenleri benzer şartlarda çalıştıran özel dershaneler de para kazanıyor.

Öğretmen olmak için üniversiteye giriş sınavına çalışmaya başladıkları andan, kendi öğrencileri üniversiteden mezun olana kadar, her aşamada öğretmenlerin bir cebinde devletin, diğerinde ise özel dershanelerin eli oluyor. Bu eller görüldüğü gibi sadece ceplerde de kalmıyor: Öğretmenlerde istek, yetkinlik,, ne varsa, bu eller ile boğuluyor!

Bu bağlamda, Türkiye’de bir reform yapılacaksa önce eğitim-öğretim reformu yapılmalı. İlk olarak ücretli öğretmenlik kaldırılmalı ve özel dershaneler kapatılmayacaksa, bu kurumların öğretmenleri çalıştırma koşulları devlet eliyle sınırlandırılmalı. KPSS gibi bir sınav zorunluluğundan vazgeçilmeyecekse, öğretmenlerden bu sınava giriş ücreti alınmamalı ve Eğitim Fakülteleri’nin müfredatına zorunlu KPSS’ye hazırlık dersi konulmalı. Eğitim Fakülteleri, öğretmen adaylarına öğrencilere öğrenmeyi öğretecek donanımı sağlayacak şekilde, mevcut bilgi birikimiyle yeniden yapılandırılmalı. Öğretmen Liseleri ve Eğitim Fakülteleri’ne öğrenci alınımına öğretmenliğe uygunluk şartı eklenmeli. Aksi taktirde Öğretmen Liseleri’ne tanınan ayrıcalıklı ek puan sistemi kaldırılmalı.

Öğrenciler ve Aileleri için Eğitim-Öğretim Reformu

Mevcut sınav sistemleri öğrencilerin zihnini hastalandırırken, bu sınavlarda başarılı olmak için neredeyse zorunlu hale getirilen özel dershaneler de öğrencilerin ailelerini soyuyor.

Düşünmeden bir şeyler öğrenmek, ilintilikleri görmeden de düşünmek mümkün değildir. Bu bağlamda, müfredatlarda yer alan konuların hepsi birbiriyle oldukça ilintili, öyle olmasaydı bilim bir bütün olamazdı zaten. Fakat bu konular aralarında hiçbir ilinti yokmuş gibi anlatılıyor öğrencilere. Bu da öğrencilerin anlatılanları öğrenmesini engelleyip, ezberlemesine sebep oluyor. Öğrencilerin böylece düşünmemeye alıştırılması da yanında cabası.. Yediği yiyecekleri sindirmesi engellenen bir mide gibi oluyor çocukların beyinleri..

Test tekniği üzerine yeniden yapılandırılan mevcut sınav sistemi de düşünmeme ve ezberleme alışkanlığını iyice pekiştiriyor. Yediklerini sindiremeyen bir mide kusturulduğunda ne kadar rahatlarsa, testler de öğrencilerin beyinlerini ilkin o kadar rahatlatıyor. Tabii yediklerini sindirmeden sürekli kusan bir mide insanı ne kadar hasta yaparsa, ezberlediği bilgileri girdiği testlerde kullanıp, bir daha asla kullanmayan beyinleri de öğrencilerin zihinlerini o kadar hasta yapıyor. Böylece Eğitim-Öğretim Sistemi düşünen bir toplum için değil, düşünemeyen bir toplum için bireyler yetiştirir oluyor.

Çocuğunun iyi bir eğitim-öğretim görmesi için devlete her harcamasında vergi veren aileler, sadece çocuklarının zihninin hastalanmasıyla kalmıyor, bir de özel dershanelerin eline düşüyor. Annesinin dershane ücretini ödeyemediği için hapse girmesini gururuna yediremeyip, intihar eden Samet bile reform tartışmalarını bu konuya çekemedi, ne yazık.

Devlet okulları devletin yaptığı test sınavları için o kadar yetersiz ki artık öğrenciler okulla beraber dershaneye başlıyor neredeyse. Çünkü dershaneler bilgileri kolay kolay sindirilemeyecek bir şekle sokmayı devlet okullarından daha iyi biliyor ve öğrencileri mümkün olduğunca çok kusturuyor. Tabii arada hastalanmayı geciktirmek için çocuklara ilaç da veriyor. Dershaneler böylece öğrenciler için o kadar zorunlu hale geliyorlar ki son sınıf öğrencilerine okul öğretmenleri yıllardır nerdeyse hiç ders anlatmıyor ve öğrencilerin hafta içleri de dershanelerindeki programlara katılmasını sağlıyor.

Madem dershaneye gitmeden öğrenciler başarılı olamıyor, öyleyse çocuklar yıllarca neden devlet okullarına gidip, vaktini boş yere harcıyor? Okula gitmek zorunlu olmasa da, en azından öğrenciler çalışmaya daha çok vakit bulsa, aileler de devlete verilen eğitim-öğretim vergileri ile dershanelerin oldukça yüksek olan ücretlerinin bir kısmını karşılasa.. Ne saçmalık, değil mi? Düşünsenize asgari ücretle çalışan ve çocuklarını dershaneye göndermek zorunda olan bir veliyi?

Bu bağlamda, Türkiye’de bir reform yapılacaksa önce eğitim-öğretim reformu yapılmalı. İlk olarak düşündürtmeyici ve ezberletici müfredatlar, düşündürücü ve öğretici hale getirilmeli. Sınav sistemleri de bunu pekiştirecek şekilde yeniden yapılandırılmalı. Eğer bu değişiklikler kısa sürede ya da mevcut kadroyla gerçekleştirilemiyorsa, devlet okulları bir süre için tamamen kapatılmalı ve bütün kadrolar bu değişiklik için kullanılmalı. Sadece dershaneye gitmek öğrencileri ve ailelerini de rahatlatacaktır. Okulları kapatmak mümkün olmayacaksa da dershaneler bir şekilde devlete bağlanmalı ve değişiklikler için onların kadrolarından yararlanılmalı. Bu da mümkün değilse, öğrencilerin dershane ücretlerini devlet kendisi karşılamalı.

Son olarak da, eğitimde anadil meselesi var. Fakat bu mesele başlı başına başka bir yazıya konu olmalı..

Kuantum Sömürme - Sıçrayıverdi Çekirge

2010-02-08T04:33:00.000-08:00

"Kuantum düşünme" diye bir tamlama oluşturup, içini deli saçmalıklarıyla dolduran çekirge grupları, sonunda Türkiye'de de oluşmaya başladı. Kitaplar yazan, televizyonlar açan ve merkezler kuran bu grupların iddialarına bakıldığında, düşünme eylemini maddeyi etkileyen ama maddeden bağımsız, yani fizik-ötesi (/metafiziksel) bir olgu olarak ele aldıkları anlaşılıyor. Fizik-ötesi olarak gördüklerini, kuantum fiziğiyle tamlamaları ne büyük bir çelişkidir, değil mi?

Diyelim ki çelişkilerini giderdiler, düşünme eylemini fiziksel bir olgu olarak kabul ettiler.. Ve diyelim ki düşünme sırasında kuantum mekaniksel bir şeyler gerçekten de oluyor..

Bir gözlem, gözleneni etkiler, evet. Fakat bu etki, gelişigüzel bir etkidir! Gözlenen, gözlem sonrası olası durumlardan birinde bulunur ve onun hangi durumda bulunacağını belirleyen herhangi bir işlerge yoktur. Oysa, bu çekirgeler kuantum düşünme ile hayatımızın efendisi olup, geleceğimizi belirlemeyi öğretmekten bahsediyor bize!! Heyy, hak..

Önce biraz kuantum fiziği öğrenmesi gereken bu çekirgelerin yaptığına kuantum düşünme değil, kuantum sömürme derler! Binbir soytarılıkla halkı dolandıran bu kuantum çekirgeleri, diğer tüm çekirgeler gibi bir SIÇRAR, iki SIÇRAR, üçüncü de..

Üçüncüye kadar tarlalarını çekirge sürüsünün istilasından korumak isteyenlere, yer-den-iz köşesinde biriktirmeyi denediğim kuantum yazıları benden küçük birkaç hediye olsun. Umarım işlerine yarar..

- Kuantum Mekaniğinin Belitleri

- Fizik-Bilim III - Varlık Nedir?

- Zaman 3

- Kuantum Bilişi - Kübit Işınlama

- Kuantum Bilişi - Dolaşıklık Takası

- Kuantum Bilişi - Yoğun Kodlama

- Fizik-Bilim II - Bilinç Nedir?

- Fizik-Bilim I - Yaşam Nedir?

- Quantum Algorithms and Genetic Code

(!)

2010-02-07T10:50:00.000-08:00

Ergenekon’un Avukatı (!), eğlenceli (!) bulduğu Cübbeli Hoca’sına saygıda kusur etmiyor, sol (!) partisinin demokrat (!) üyeleri de Türk-Kürt sorununda belki de sorunu başlatan “Dersim Harekatını” örnek almayı öneriyorsa..

Milliyetçi/Ülkücü İrade’nin (!) matematikçi (!) önderi, başörtüsü sorununda Kemalist (!) tarafta yer alıp, sekülerizme sahip çıkıyor ve sabırlarının (!) bir sonu olduğunu hatırlatıyorsa..

Koca-Efendi’lerin (!), Karun-Kahya’ların (!),, dizlerinin dibinden (!) omuzlarının üstüne yükselen Ak Parti, Millet Meclisi’nde demokrasinin tek savunucusu oluyor, dindar (!) üyeleri de tüyü bitmemiş yetimin hakkını tanıdıklarından başka kimseye yedirmiyorsa..

İlericiliği (!) kendisinden başka kimseye bırakmak istemeyen Kutlu Kurumumuz, bizi harici düşmanlarımızdan (!) korumak için müzelerde gayri-Müslim çocuklara kafes (!) kurmayı, camileri de içlerindeki Müslümanların üstüne balyoz (!) ile yıkmayı düşünüyorsa..

Güvenlik Güçlerimiz, Kürtçe şarkı söyleyen Emrah Gezer’leri kurşunluyor (!) ama İpekçi’leri öldüren Ağca’ların günlerce (!) ifadesini almıyor, evini aramıyor ve evraklarını ortadan kaldırıyorsa..

Hakimlerimiz Ata’ya Mıstık diyen çocukları hapse atıyor (!) ama gazete satan Engin Çeber’leri gözaltında işkenceyle öldürenlerin can ve mal güvenliğini (!) sağlamak adına yaşama standartlarını yükseltiyorsa..

..ve biz de bunları yadırgamadan yaşamaya devam ediyorsak..

..Yazık bize Türkiye!!

Kuantum Mekaniğinin Belitleri

2010-02-07T10:46:00.001-08:00

İTÜ Fizik Mühendisliği Lisansütü Öğrencileri tarafından düzenlenen 2010 - İTU Fizik Kış Çalıştayı'nda lisans öğrencilerine an'lattığım Almaşık Formülleştirmelerle Kuantum Mekaniğinin Belitleri ("Postulates of Quantum Mechanics with Alternative Formalizations") başlıklı ders için hazırladığım notlar..

Notları baştan sona an'lamak için sadece Doğrusal (/Lineer) Cebir bilmek yeterli. Belitleri an'lamakla yetinmek isteyenlerin ise vektör ve matris gibi birkaç matematiksel nesneyi tanıması gerekiyor.

Küçük yazımın yaratacağı okuma güçlüklerini ilk fırsatta notları bilgisayarda yeniden yazarak gidereceğim. Hem o zaman notlarda yer almayan bağlaç cümleleri de aralara serpiştirebilirim.

Mutlak Tanrısal

2010-01-18T07:03:00.000-08:00

Bir eylem, bir söylem, bir düşünce ya da bir duygunun mutlak tanrısal olup, olmadığı nasıl an’laşılabilir?

Bir kişi kendisini Tanrı’nın gönderdiğini ve görevlendirdiğini söylüyor olsun.

Bu kişi babasız doğuyor, doğar doğmaz konuşuyor ve büyüyünce yaralıları iyileştirip, ölüleri diriltiyor olabilir.

Suyun üstünden, duvarların içinden yürüyebilir.

Geçmişin gizlerini, geleceğin gizemlerini açığa çıkartabilir.

Bilinç altlarına nüfuz edip, duyguları ve rüyaları şekillendirecek kadar şairane; bilinçleri kuşatıp, düşünceleri ve eylemleri yönlendirecek kadar makul sözler okuyabilir.

Hatta hayvanlar onun etrafında tavaf ederken, rüzgar onun sesini fısıldayabilir.

Peki biz, bir insan tarafından yapılamayacak kadar olağan üstü şeyler yapabildiği için ona inanabilir miyiz?

Teknolojideki ilerlememiz sayesinde günlük hayatta yaptığımız birçok şey, geçmişin sakinleri için yukarıdakilerden farklı değildi.

Bugün kısırlara çocuk yaptırabiliyor, dilsizleri konuşturabiliyor, sakatlara yeni uzuvlar verebiliyor, ölümcül hastalıkları iyileştirebiliyoruz.

Denizleri, dağları ve yolları çok hızlı aşabiliyor, bir günde dünyayı dolaşabiliyoruz.

Mesafe tanımaksızın birbirimizle sesli ve görüntülü haberleşebiliyor, dünyanın bilgi birikimine istediğimiz anda internetten ulaşabiliyoruz.

Beyinlerine bağladığımız elektrodlarla, denek insanlara tarifi imkansız duygular yaşatabiliyor, onların hatırlayamadıklarının izlerini bile beyinlerinde görebiliyoruz.

Laboratuarlarda hayvanları kopyalayabiliyor, fabrikalarda bakterileri çalıştırabiliyoruz.

Toprağın, suyun ve rüzgarın enerjisini ele geçirip, istediğimiz yerde harcayabiliyoruz.

Yüzlerce yıl önce yaşamış biri için bu eylemler bir insan tarafından yapılamayacak kadar olağan üstü değil miydi? Öyleyse, daha ileri ya da daha farklı bir teknoloji ile belki bize bir insan tarafından yapılamayacak kadar olağan üstü görünen şeyler de yapılabilir.

Bu bağlamda, bir eylemin, bir söylemin, bir düşüncenin veya bir duygunun mutlak tanrısal olup, olmadığını gösteren şey, onun olağan üstülüğü olmamalı. Peki, olağan üstülük değilse, hangi özellik mutak tanrısallık işareti olabilir?

Aslında bir şey mutlak tanrısalsa, onun mutlak tanrısal olduğunu göstermek mümkün olmayabilir. Fakat mutlak tanrısal değilse, özgür irade öz iradede erimemişse, nefs iddiasında haddini aşıyorsa,, bu çok kolay an’laşılabilir!

Bir eylem, zalimleri yerinden etmiyor, zulmü ortadan kaldırmıyor, hatta bazı insan ve nesneleri putlaştırıp, insanlar arasında yeni efendi-köle ilişkileri kuruyorsa..

Bir söylem, herkes için insanca yaşamın mümkün olduğu öz-ü-gür ve adil bir düzen istemini içermiyor, hatta haksızlık, adaletsizlik ve zulmü destekliyorsa..

Bir düşünce, zihinlerdeki putları kırmıyor, hatta düşünceleri kalıplara sokup, aşılmaz duvarların arkasına zincirliyorsa..

Bir duygu, haksızlık, adaletsizlik ve zulüm karşısında vicdanları aydınlatıp, ayağa kaldırmıyor, hatta karartıp, öldürüyorsa..

..ne kadar olağan üstü olursa olsun, mutlak tanrısal değildir!!

İşte bu yüzden, zalimleri yerinden ettiği için Muhammed Peygamber’e, zulme karşı çıktığı için Kur’an-ı Kerim’a, putları kırdığı için Hanif Din Tevhid Dini’ne ve vicdanımı aydınlattığı için O’nun bana hissettirdiklerine güveniyorum.

İşte bu yüzden, Müslüman deyince ilk aklıma İbrahim Peygamber, Firavun’un Karısı, Lao Tse, Buda, Musa Peygamber, İsa Peygamber, Muhammed Peygamber, Ali, Ömer, Ebu Bekir, Ebu Zerr, Şeyh Bedrettin, Hallac-ı Mansur, Hacı Bektaş, Yunus Emre, Ömer Hayyam, Karl Marx, Errico Malatesta, Pierre-Joseph Proudhon, Mikhail Bakunin, Ali Şeriati, Ursula LeGuin gibi isimler geliyor. Bir kısmı kendine Müslüman demese de..

İşte bu yüzden, Münafık ve Müşrik deyince ilk aklıma Brahmanlar, Firavunlar, Karunlar, Bel’amlar, Ferisiler, Ebu Cehiller, Ebu Lehebler, Muaviyeler, Yezidler, Karun Kahyalar, Koca Efendiler geliyor. Çoğu kendine Müslüman dese de..

Temel Hak ve Özgürlük İsteminde Samimi Olmak

2009-12-15T12:56:00.000-08:00

Türkiye Cumhuriyeti, yeryüzündeki diğer birçok devlet gibi aslında sadece bir ez(il)enler ülkesi. Bu ülke topraklarında Türk, Kürt; Sünni, Alevi; Muhafazakar [1], Devrimci,, herkes Efendiler [2] tarafından eziliyor. Ezilen her topluluk diğerlerinin hakkını kendi hakkıyla beraber savunmadığı sürece de bu bozuk düzen değişecekmiş gibi görünmüyor. Zira ezilmemek için güçlü olmak, güçlü olmak için de temel hak ve özgürlük isteminde samimi olmak gerekiyor.

* * *

Düne kadar Millet Meclisi’nde dört büyük parti vardı. DTP sadece Kürtlerin hakkını savunduğu için Meclis’te sokakta olduğu kadar güçlenemedi. Türklerin, Muhafazakarların ve Sünni Müslümanların hakkını savunan MHP ile öncelikle muhafazakarların, ardından da Türklerin ve Alevi Müslümanların hakkını savunan CHP, Meclis’te hem DTP’den daha güçlüydü, hem de DTP’ye karşı sert bir tavır takınmıştı.

Aynı DTP gibi hem kapatılması sık sık gündeme gelen, hem de CHP-MHP ittifakının hedefinde bulunan AKP ise şimdilik siyaset oyununu en iyi anlamış parti gibi: Öncelikle Sünni Müslümanların, ardından da Türklerin, Kürtlerin ve Devrimcilerin hakkını savunduğu için Meclis’te oldukça güçlü. Bunun yanı sıra, Alevi Müslümanların ve gayri-Müslimlerin de haklarını savunmak istiyor gibi. Sadece Sünni Müslümanların hakkını savunan FP de öncülleri gibi yeterince güçlenemeyip, kapatıldıktan sonra AKP’nin kurucuları daha fazla güçlenmek için diğerlerinin de hakkını savunmak gerektiğini anlamış olmalı.

DTP Kürt haklarını savunma konusunda AKP ile an’laşamayınca, CHP-MHP ittifakı karşısında oldukça zayıfladı ve sonunda kapatıldı.

* * *

AKP’nin kurucularının anladığını MHP’nin kurucuları da çok iyi anlamıştı. CKMP [3] Türk-İslam ülkücüsü MHP’ye dönüştürülmeden önce sadece Türklerin hakkını savunan ve özellikle gençler arasında hızla büyüyen Turancı/Atsızcı bir hareket [4] vardı Türkiye’de. Bu hareket kendisini Devlet’in kurucu felsefisinin halka inip, eyleme dönüşmesi olarak tanımlasa da, ne partileşebildi, ne de kendisine uygun bir parti bulabildi. Zamanında MHP’lileri dönek olarak gören Atsızcıların oldukça büyük bir bölümü zamanla MHP seçmeni içinde asimile oldu. Bugün CHP tek parti dönemindeki çizgisine geri dönmeye başladığı için destekleyebilecekleri bir parti var ama artık sayıları yok denecek kadar az.

Şimdi kapatılan DTP’nin üyelerinin önünde iki seçenek var. Birinci seçenek AKP örneğinde olduğu gibi diğerlerinin de hakkını savunacak ve böylece daha güçlü olacak bir parti kurmak. İkinci seçenekse Atsızcılar örneğinde olduğu gibi yeterince güçlü olunamayacağı için partileşmekten kaçıp, seçmenlerinin AKP seçmeni arasında asimile olmasına sebep olmak.

* * *

Notlar

1) Ezilen muhafazakarlarla ezen muhafazakarları birbirine karıştırmamak gerekiyor. Asgari ücretle çalışan, seçimlerde CHP’yi veya MHP’yi destekleyen ve öldürülme tehlikesine rağmen çocuğunu askere gönderen bir annenin muhafaza etmek istediği şey ile işçiler fakirleşirken, seçimler yapılırken ve askerler öldürülürken zenginliğine zenginlik katan bir Efendi’nin muhafaza etmek istediği şey aslında bir değil. Bazı açılardan birmiş gibi görünse de.. Fakat muhafazakar kelimesi yazı boyunca “mevcut sistemi koruma eğiliminde olan” anlamında olacak ve bu anlam her iki grubu da kapsayacak.

2) bakınız: Köleliğin Erdemi

3) Cumhuriyetçi, Köylü, Millet Partisi

4) Nihal Atsız önderliğindeki bu hareket Atsızcılar olarak da bilinir.

Kuantum Bilişi - Yoğun Kodlama

2009-12-12T21:05:00.000-08:00

Kuantum Bilişi - Dolaşıklık Takası

2009-12-10T21:03:00.000-08:00

Kuantum Bilişi - Kübit Işınlama

2009-12-06T08:14:00.000-08:00

Köleliğin Erdemi: Eğitilmek ve Çalıştırılmak

2009-12-02T12:25:00.000-08:00

“Sırasıyla aile tarafından evde, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından okulda, Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından orduda eğitilmek; ardından da Devlet veya özel işletmeler tarafından kamu alanlarında veya özel sektörde çalıştırılmak..” Bugün Türkiye’de çoğunluğun yaşantısının oldukça büyük bir kısmı, bireyin sadece belirtisiz bir nesne olarak eklenebileceği bu cümleyle özetlenebilir. Özneler değişken yapılırsa, cümle aslında tüm Dünya için geçerlidir. Fakat bu cümledeki kelimeler ve bu kelimelerin kavram uzayları pek ilgi çekmez. Oysa bu anahtar kelimelerin yüklendikleri anlamlar insan yaşamının anlamını baştan sona değiştirebilir.

Eğit[mek (éğit-) kelimesine “bireyi istenilen bir şekilde terbiye [1] etmek” ve “bireyi bir konuda yetiştirmek” anlamları 1930’lu yıllarda Dil Devrimi ile yüklenmiştir. Orhun ve Yenisey Yazıtları’nda bu kelimenin anlamı “hayvan veya köle beslemek, yetiştirmek ve terbiye [1] etmek”tir. Altun Yaruk [2], Divan-ı Lügat-ı Türk ve Kutadgu Bilig gibi eserlerde de kelime bu anlamıyla kullanılmaktadır. Hatta bu kaynaklarda “besleme, ehil hayvan veya hizmetçi” veya “hadım edilmiş köle veya hayvan” anlamlarıyla kullanılan iğdiş (égdiş) kelimesi eğit- kökünden türetilmiştir.

Çalış[mak kelimesinin “işi veya görevi olmak” şeklindeki modern anlamı da çok eski değildir. Divan-ı Lügat-ı Türk ve Kutadgu Bilig gibi eserlerde kelimenin anlamı “vuruşmak, çarpışmak, güreşmek”tir. Eski Uygurca kaynaklarda çal[mak [3] kelimesinin anlamı “çarpmak, vurmak, kakmak, ayakla vurmak, bıçak vurmak, çamur veya boya vurmak” olduğu için çalış- kökünün çal- kökünün işteşi olduğu düşünülebilir.

Demek ki çoğunluğun yaşantısını özetleyen, o yukarıdaki cümleyi 1000 yıl önce yaşamış bir Türk duysaydı, doğal olarak şu soruları sorabilirdi: “İnsanların çoğu köle mi ki eğitiliyor? Diyelim ki öyle.. ..peki neden dövüştürülüyorlar? Hem kim bunların efendileri? İnsanları köleler ve hayvanlar gibi önce eğitip, sonra da dövüştürüyor, izleyenlerden de para mı topluyorlar?”

1000 yıl öncesinin anlamlarıyla sorulabilen bu sorular aslında bugünün anlamlarıyla da sorulması gereken sorulardır. Doğal olarak sorulmuyor oluşlarının tek sebebi ise geçen 1000 yıl içinde kavramların ve içlerini doldurdukları zihinlerin oldukça bulanıklaşmış olmasıdır.

18. yüzyıla kadar efendiler kendilerini öne çıkartırken iktidarı tahakküme dönüştürmüş ve bireyin oluşmasını engellemiştir. Modern Devlet’in doğuşuyla Efendiler karanlıklara çekilirken, Biyo-İktidar [4] bedenleri denetimli bir şekilde kapitalizmin üretim araçlarına dahil edebilmek için herkesi bireyselleştirir. Bunun için de evlerde, okullarda ve ordularda zihinleri köleleştirir! Buraların yeterli olmadığı durumlarda da tımarhaneleri ve hapishaneleri kullanır.. Böylece çağdaş kölelerin bedenleri değil, beyinleri kısırlaştırılmış, yani iğdiş edilmiş, eğitilmiş olur. Kölelik de fiziksel bir kavram uzayından zihinsel bir kavram uzayına göçer, bu sayede eskisi kadar fazla dikkat çekmez.

Eğitilmiş, yani köleleştirilmiş zihinleri fabrikalarda, bürolarda, devlet dairelerinde çalıştırıp, zenginliğine zenginlik katan Efendiler aslında içinde bulunduğumuz parasal sistemi denetim altında tutan insanlardır. Efendiler önce Devlet’i, sonra da Devlet aracılığıyla halkı kendilerine borçlandırır. Devlet’ın bastığı, yani onlardan borç olarak aldığı para piyasadaki toplam parayı oluşturur. Devlet borcunu faiziyle geri ödemelidir ama bu ödeme için gereken para piyasada mevcut değildir. Bunun için Efendiler'den daha fazla borç alınır. Ardı sıra enflasyon ve vergiler artar. Kölelerin çalışarak elde edebildiği ortalama gelir, ancak temel ihtiyaçları karşılayabilecek kadar azalır. Hayatta kalmak için iyi çalışmak, yani bu vuruşmada, bu çarpışmada, bu dövüşte yere düşmemek gerekir. Zira çalışma sırasında ayakta kalanlar yere düşenlerden çaldıklarıyla (!) durumlarını biraz düzeltirken, yere düşenler temel ihtiyaçlarını bile karşılayamaz hale gelir. Fakat bu parasal sistemde toplum zamanla daha fazla borçlandığı için yere düşen birileri hep olmalıdır. Bir anlamda, uzun süre ayakta kalmak mümkün değildir.

İşte bu yüzden, 1000 yıl öncesinin anlamlarıyla sorulabilen o sorular aslında bugünün anlamlarıyla da sorulması gereken sorulardır.

Zihinlerin çoğu neden köle olarak eğitiliyor? Eğitim öz-ü-gürleştirilse, bedenler değil de zihinler üretse daha iyi bir üretim olmaz mı? İlkel ataları ağır fabrika işçilerinin yerini almış olan makinelerden tonlarca ağırlığı kaldırabilenleri işçilerin, nano-malzemeleri işleyebilenleri ise cerrahların yerini neden almasın? İlkel bilgisayarlar hesaplayıcıların [5] mesleklerini ellerinden almışken, artık insan beyninin yapamayacağı hesaplamaları yapabilen yapay zekalar hekimlerin, hakimlerin ve hakemlerin,, mesleklerini ellerinden neden almasın? Efendiler'in bedenleri denetimli bir şekilde üretim araçlarına dahil etmek isteyişi daha iyi bir üretim hedeflediklerinden değil mi yoksa?

Problem çözmek için yetiştirilen bilimciler, neden toplumsal problemlere de kafa yormasın? Bilimsel problemleri verdikleri araştırma fonlarıyla belirleyen Efendiler toplumsal problemlerin çözülmesini hiç istemiyor mu? Neden hala toplumların kaderini (siyaset) bilimciler değil de siyasetçiler belirliyor?

Peki insanlar çal(p)ışma alanlarında neden dövüştürülüyor? Dünyada herkese yetecek kadar besin ve almaşık (/alternatif) enerji kaynağı yok mu?

Kim bu Efendiler? Onlar da insan değil mi? Sahi, eğit(il)me ve çal(ış)ma eylemleri üzerine kurgulanan bu parasal sisteme niçin ihtiyacımız var? Bir avuç insanı Efendi, diğerlerini ise köle yapan Biyo-İktidar'ın sürekliliğini sağlamak için mi?

Goethe ne güzel söylemiş: “Özgür olmadıkları halde kendilerini özgür sananlar kadar kimse tutsak olamaz”. En büyük erdemimiz köleliğimiz bizim!

[6]

Notlar

1) Terbiye kelimesi Arapçadan anlamı değiştirilmeden alınmıştır. Bu kelime de “usta, efendi, sahip, ulu kişi, tanrı” gibi anlamlara gelen rabb kelimesiyle (çoğulu erbab) aynı kökten çekimlenir ve “rabblık etme” anlamına gelir..

2) Eski Uygurca kaynaklardan birisi.
3) Çak-, çal-, çap-/çarp-, çat- köklerinin her biri çağ-/çaw- kelimesinden türemiştir, “çat sesi çıkarmak, çarpmak, vurmak” anlamına gelir ve paralel anlam genişlemelerine sahiptir. Örneğin çak- kökü pekiştirme ve sertlik bildiren –k ekiyle türetilmiştir. Çalp- kelimesi ise çal- kelimesinden işlevi henüz bilinmeyen –p ekiyle türeyip, çarp- kelimesine dönüşmüştür.

4) Foucault’un Biyo-İktidar çözümlemesi için bakınız: Yönetişim

5) Bugün bilgisayarlar için kullanılan computer kelimesi 17. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar işi hesaplama olan bir meslek için kullanılıyordu.

6) Roma'da gemide çalıştırılan kölelere sunulan iş seçenekleri: Geminin sğında ya da solunda kürek çekmek.

Kaynaklar

1) Sözlerin Soyağacı: Çağdaş Türkçenin Etimolojik Sözlüğü – Sevan Nişanyan

2) Genel Türkçe Sözlük - TDK

Fizik-Bilim III: Varlık Nedir?

2009-11-29T10:28:00.000-08:00

Zihinsel hijyen adına Kaos Oyunu adlı yazıda gelişigüzellik kavramı, olasılık kavramı üzerine yapılandırılmıştı. Yazının sonunda tamamen belirlenebilir (/deterministik) bir süreçle elde edilen karmaşık bir sonucun, oldukça gelişigüzel bir süreçle de elde edilebileceği gösterilmişti. Fizik-Bilim yazı serisinin (bkz: I - Yaşam Nedir? ve II- Bilinç Nedir?) devamı olan bu yazıda ise öncelikle olasılık kavramının kendisi modern fiziğin bulgularıyla yeniden yapılandırılacak ve buradan elde edilecek düşünsel araçlarla felsefenin an’lam uzayına bir türlü sığamamış olan varlık kavramın doğası tartışılacaktır.

Madde

Kuantum Kuramı’ndan önce madde, fiziksel gerçekliğin iki farklı biçeminden birisiydi ve parçacıklardan oluştuğu düşünülüyordu. Fiziksel gerçekliğin diğer biçemi olan “alan”ı ise dalgalar oluşturuyordu. Einstein 1905 yılında fotoelektrik olay ile ışık dalgasının parçacık gibi davranabildiğini gösterdi. Ondan yirmi yıl kadar sonra da doğanın simetrik olması gerektiğini düşünen de Broglie “Dalgalar parçacık gibi davranabiliyorsa, parçacıklar da dalga gibi davranamaz mı?” diye sordu. Sorunun cevabı olumluydu ve bu cevap ile Klasik Fizik yasalarınca açıklanamayan atomların kararlı yapılarının gizemi çözüldü. Cevabın içerdiği gizem ortadan kaldırdığı gizemden daha çok olsa da.. Bu gizem biraz daha açık bir şekilde an’lanmalı sanırım.

Bugün Kuantum Kuramı’na göre parçacık ve dalga kavramları birbirinden ayrık düşünülemez. Çünkü doğa, parçacık veya dalga tanımlarının ancak kısmen yapılabilmesine olanak verecek bir kurgudaymış gibi görünüyor. Mekanda Çift Yarık Deneyi (MÇYD) gibi mevcut deneyler, bunu güzel bir şekilde örnekliyor.

Resim-1: Mekanda Çift Yarık Deneyi

MÇYD’de elektron gibi bir parçacık, üzerinde iki tane yarık olan bir duvara gönderilir ve duvarın arkasında bulunan perde üzerinde elektronların çarptığı yerler görünür hale getirilir. Yarıklarda varlama/yoklama niteliğinde bir gözlem yapılıp, yapılmaması elektronun davranışını belirler [1]. Elektronun hangi yarıktan geçtiği öğrenilmek istenirse, elektron parçacık davranışı (Resim-1 A); aksi taktirde ise dalga davranışı (Resim-1 B) gösterir.

Gözlem yapıldığı durumda, elektronlar gündelik algılarımızla, yani klasik mekanikle uyumlu olarak yarıkların arkasına karşılık gelen bölgelerde kümelenir (Resim-1, siyah noktalar). Bu bölgelerde bulunan bazı noktalarda gözlem yapılmadığı durumda hiç elektron ulaşmaz! (bkz: Resim-1, kırmızı eşleştirme doğrusu) Tam tersi, gözlem yapılmadığı durumda perde üzerinde elektronların çarptığı bazı noktalar da bu bölgelerin dışındadır (bkz: Resim-1, mavi eşleştirme doğrusu): Yarıklarda gözlem yapılmayınca, perde üzerinde dalgalara özgü olan girişim deseni oluşur!

Resim-2: Dalga Mekaniği ve Girişim Deseni

Çift yarık üzerine gönderilen bir dalga (Resim-2) yarıklardan geçerken farklı doğrultularda kırınır. Bir anlamda, iki yarık da yeni birer dalga kaynağı gibi davranır (Resim-2 A) ve bunlardan gelen dalgalar bazı noktalarda birbiriyle kesişir (Resim-2 A--B). Kesişen, daha doğrusu girişen iki dalganın tepe noktaları üst üste biniyorsa (Resim-2 A--C, kırmızı eşleştirme doğrusu) girişim yapıcı olur ve o noktada dalganın genliği artar. Bir dalganın tepesi diğerinin çukuru ile üst üste biniyorsa (Resim-2 A--C, mavi eşleştirme doğrusu) da girişim yıkıcı olur ve o noktada dalganın genliği sıfır olur. Kullanılan dalga bir ışık dalgasıysa, yapıcı girişim noktaları aydınlık (Resim-2, sarı noktalar), yıkıcı girişim noktaları karanlık (Resim-2, siyah noktalar) kalır.

Resim-2 B’deki gibi bir girişim deseni elde edilebilmesi için dalganın dalga boyu ile yarıklar arası uzaklık benzer mertebede olmalıdır. MÇYD’de parçacığın dalga davranışı gösterebilmesi için de yarıklar arası uzaklığın tersi, parçacığın kütlesi ile aynı mertebede olmak zorunda. Buna göre, parçacıkların da birer dalga boyu olduğu varsayılırsa, parçacıkların dalga boyu kütleleri ile ters orantılı olur. Bu bağlamda, görünebilir parçacıkların dalga boyunun parçacıkların boyutundan çok daha küçük olması, gündelik hayatta bu tür girişim olaylarıyla neden karşılaşılmadığını ve makro parçacıkların neden dalga mekaniği yerine klasik mekanik yasalarınca davrandığını açıklayabilir.

Olasılık Genliği

Gözlemlenilmeyen elektron parçacığının uygun şartlarda dalga gibi davranmasını Kuantum Kuramı olasılık genliği kavramı üzerinden açıklıyor. Yapılan deneyler olasılık p ile karmaşık bir sayı (a=x+iy) olan olasılık genliğinin mutlak değer karesinin (|a|^2=x^2-y^2) eşit olduğunu gösteriyor. Örnek olarak, bir parçacığın bir konumdaki olasılık genliğinin mutlak değer karesi |a(x)|^2, parçacığın o konumda bulunma olasılığı p(x) oluyor. Varlayıcı/yoklayıcı bir etkileşim söz konusu olana kadar toplama ve çarpma gibi bildik olasılık işlemleri bilindik şekilde ama olasılık yerine olasılık genlikleri kullanılarak yapılmalıymış gibi görünüyor. Varlayıcı/yoklayıcı bir etkileşimin ardından ise olasılık genliği olasılık ile yer değiştiriyor.

Herhangi bir konumdaki değeri bir parçacığın o konumda bulunma olasılık genliğine eşit olan fonksiyona konum dalga fonksiyonu, kısaca psi(x) deniliyor. MÇYD dalga fonksiyonu formülleştirmesi (/formalizmi) ile an’laşılımaya çalışılırsa, elektronun konum dalga fonksiyonu yarıklarda kırınıp, daha sonra kendisiyle girişmeli. Elektron perdeye ulaşınca varlayıcı/yoklayıcı bir etkileşime girmiş olmalı ve karmaşık bir fonksiyon olan dalga fonksiyonu, yıkıcı girişim noktalarında 0, yapıcı girişim noktalarında ise 1 gerçel değerinde olan olasılık fonksiyonuna (P(x)=|psi(x)|^2) çökmeli. Perde üzerinde bir girişim deseni böylece oluşabilir.

Elektronun oradan geçip, geçmediğini anlamak için yarıklarda gözlem yapılıyorsa, gözlem dalga gibi davranma eğiliminde olan elektronu parçacık gibi davranmaya zorlamalı: Gözlem için kullanılan ışık dalgası parçacık gibi davranıp, elektronla etkileşmeli ve bu varlayıcı/yoklayıcı etkileşim dalga fonksiyonunun daha perdeye ulaşmadan, yarıklarda gerçel uzaya çökmesine sebep olmalı. Dalga fonksiyonunun yarıklarda olasılık fonksiyonuna çökmesi yüzünden bundan sonraki olasılık işlemlerine genlikler üzerinden değil de, olasılıklar üzerinden devam edilmeli. Yarıklarda gözlem yapıldığı durumda girişim deseni yerini yarıkların arkasına karşılık gelen bölgelerde kümelenmeye böylece bırakabilir.

Dalga fonksiyonu ile MÇYD için makul bir tablo çizilebilse de kuantum doğası olan bütün nicelikleri inceleyebilmek için dalga fonksiyonu kavramı yeterli olmuyor ve çoğu zaman onun yerine durum vektörü kavramını kullanmak gerekiyor [2]. MÇYD’yi daha iyi kavrayabilmek için de durum vektörü daha iyi bir zihinsel araç. Birbirine dik (almaşık) tüm durumlar temel durum olarak adlandırılırsa; durum vektörü, bileşenleri temel durumların olasılık genliklerine karşılık gelen vektörüdür. Bir anlamda, bir ölçümden önce durum vektörü, temel durumların doğrusal bir kombinasyonudur. Ölçüm işlemi ise durum vektörünü bir temel durum üzerine iz-düşürmek, yani bileşik durumu temel durumlardan bir tanesine çökertmek anlamına gelir.

MÇYD’de elektronun birinci yarıktan geçmesi |1>, ikinci yarıktan geçmesi ise |2> durumu olsun. Elektronun birinci yarıktan geçme olasılık genliği a, ikinci yarıktan geçme olasılık genliği b olarak işaretlenirse, varlayıcı/yoklayıcı bir gözlem yapmadan önce elektronun durum vektörü |psi>, a|1>+b|2> = (a b) oluyor. Yarıklarda ölçüm yapmak ise durum vektörü |psi>'yi |a|^2 olasılıkla |1>'e, yani (1 0) vektörüne; |b|^2 olasılıkla da |2>’ye, yani (0 1) vektörüne çökertiyor. Buna göre, 100 tane elektron yarıklara doğru gönderilirse ve yarıklarda varlayıcı/yoklayıcı bir gözlem yapılırsa, 100 x |a|^2 tane elektron birinci yarıktan, 100 x |b|^2 tane elektron da ikinci yarıktan geçmeli [3] ki deneysel sonuçlar bunu doğruluyor.

Peki yarıklarda gözlem yapılmadığında ne oluyor? Girişim deseni göz önünde bulundurulursa, |psi> = a|1>+b|2> durumunun fiziksel karşılığı nedir? Bir parçacık |a|^2 olasılıkla birinci yarıktan, |b|^2 olasılıkla ise ikinci yarıktan mı geçmiş oluyor? Yani, parçacık her iki yarıktan da aynı anda ama farklı varlık değerlerinde mi geçiyor? [4] Diyelim ki öyle, peki ölçümden hemen önce bir şekilde aynı anda iki yarıkta birden bulunan elektron ölçüm yapıldığında neden yarıklardan sadece bir tanesinde beliriyor? Gözlem (/ölçüm) denilen şey olasılık genliğinden olasılığa ya da bulanık mantıktan klasik mantığa [4] geçişleri nasıl sağlıyor? Daha da gizemlisi, tek bir parçacığın hareketi göz önünde bulundurulduğunda, ölçüm sonrası parçacığın hangi yarıkta belireceğine, yani durum vektörünün ölçüm sonrası temel durumlardan hangisine çökeceğine karar veren işlerge ne?

Aklın Üstünlüğü – Kopenhag Yorumu

Bohr ve Heisenberg gibi Kuantum Kuramı’nın kurucularının bazılarının düşüncelerine göre, ki bu düşünme şekli Kopenhag Okulu olarak adlandırılır, “Ölçüm yapılmadığında ne olur?” sorusunun yerine “Ölçüm yapıldığında ne olur?” sorusunu sormak daha anlamlı olur.

Bir fiziksel değişkenin iki ardışık ölçümü arasındaki değerini tahmin etmek için ölçüm değerleri arasında bir süreklilik olduğu varsayımında bulunmak, ne kadar makul olsa da, keyfi bir tercihtir. Bu bağlamda, Kopenhag Okulu tercihini aksi yolda kullanıyor ve ölçüm yapılmadığı zamanlarda kuantum mekaniksel bir değişkenin, dolayısıyla da ait olduğu sistemin durumunun, fiziksel gerçekliğinden bahsetmenin anlamlı olmayacağını söylüyor. Bu okula göre ölçüm edilgen değil, etken bir süreç. Öyle ki, fiziksel gerçekliği yaratan şey ölçümün ta kendisi!

Kuantum Kuramı’nın Kopenhag Yorumu, üzerinde ölçüm yapılacak bir kuantum sisteminin bileşik durumunu fiziksel gerçekliği olmayan bir dünyada, kuantum dünyasında resmediyor. Aynı resimde, ölçüm aletleriyle beraber gözlemci ise fiziksel gerçekliği olan dünyada, klasik dünyada yaşıyor. Gözlemci kuantum sistemi üzerinde ölçüm yaptığında, bileşik durumun tamamen gelişigüzel [5] bir şekilde olası temel durumlardan birine çökmesine sebep oluyor. Bir anlamda, gözlemcinin yaptığı ölçüm, klasik dünyada sistemin üzerine çöktüğü temel durumun fiziksel gerçekliğini yaratıyor. Fakat hangi durumun fiziksel gerçekliğini yaratacağını seçemiyor.

Çizilen bu resimde, gözlemlenmediği sürece bir şeyin varlığıyla yokluğu kuantum dünyasında birbirine karışırken, evrenin fiziksel gerçekliği olmayan bu dünyaya dahil edilemeyecek tek bileşeni bilinçli gözlemci, yani akıl gibi görünüyor. Böylece diğer şeylere fiziksel gerçekliğini veren akıl, yani zihinsel etkinlik, ontolojik (varlık-bilimsel) olarak maddesel her şeyin üstünde kabul ediliyor. Edimsel olarak ise sınırlandırılmış durumda, çünkü tam olarak neye fiziksel gerçeklik vereceğini seçemiyor!

Paralel Evrenler – Everett’in Yorumu

Everett, doktora tezinde “Ölçüm yapıldığında ne olur?” sorusuna “Durum vektörü bir ölçüm ile gelişigüzel olarak çöker ve fiziksel gerçeklik yaratılmış olur” cevabından başka bir cevap aradı.

İlk olarak Bohr’un ortaya attığı “gelişigüzel çökme” kavramı aslında Kuantum Kuramı’nın matematiğine aykırıydı [6] ve ancak bir belit (/aksiyom) olarak kabul edilebilirdi. von Neumann, “ölçüm ile gelişigüzel çökme” işleminin iz-düşüm işlerleri [7] ile sağlanabileceğini göstermişti. Böylece ölçüm yapılmadığı zamanlarda belirlenebilir bir şekilde evrilen dalga fonksiyonunun (ya da durum vektörünün), ölçüm yapıldığında gelişigüzel bir şekilde evrildiği kabul edilebilirdi. Fakat Everett gibi bazı fizik-bilimcilerine göre bu biraz zorlama olmuştu.

Everett’e göre maddesel şeylere hükmeden Kuantum Kuramı’nın yasaları, zihinsel etkinliğe de hükmetmeliydi. Yani, bilinçli gözlemci ve ölçüm aletleri de kuantum dünyasında yaşamalıydı. Zira, onlar da maddeseldi ve MÇYD’de dalga davranışı gösterecek birçok parçacığın bir araya gelmesiyle oluşuyordu.

Bu bağlamda evren, birbiriyle etkileşim içinde olan birçok kuantum sisteminden oluştuğu için, büyük bir kuantum sistemi olarak düşünülebilirdi. Böylece onun da bileşik kuantum durumlarında bulunabilen bir durum vektörü (ya da dalga fonksiyonu) olmalıydı. Evrenin dışarısı olamayacağı için, evren dışarıdan değil de içeriden gözlemlenmeliydi. Bu noktada Everett’in varsayımı şuydu: Bileşik bir durumda bulunan evren üzerinde içeriden bir gözlem yapıldığında, evren olası sonuç sayısınca çoğalıyor olabilirdi. Böylece oluşan her paralel evrende, olası sonuçlardan birisi gerçekleşiyorsa, Kuantum Kuramı tamamen belirlenebilir bir kuram olurdu [8], [9].

Bu yoruma göre yarıklarda gözlem yapılırsa, MÇYD sonrası evren sayısı iki katına çıkar. Oluşan paralel evrenlerden birinde gözlemci parçacığın birinci yarıktan geçtiğini görürken, diğerinde gözlemciye göre parçacık ikinci yarıktan geçer. Fakat gözlemcilerin birbirinden haberi olmaz. Zira içinde bulundukları evrenlerin durum vektörleri birbirine diktir.

Notlar:

1) Bir gözlemin gözleneni etkileyişini Stern-Gerlach Deneyi daha açık bir şekilde gösteriyor. Ayrıntılı bilgi için Zaman 3 adlı yazıya bakılabilir.

2) Durum vektörü |psi> ise, konum dalga fonksiyonu psi(x) = |x>* |psi> = <x|psi> olarak tanımlanır.

3) |a|^2+|b|^2 = 1. Yani tüm olasılıkların toplamı bire eşit. Bu olgu olasılıkların korunumu olarak bilinir.

4) Bir parçacığın yarıklardan birinden geçip, geçmediği bir düzenek sayesinde kesin olarak biliniyorsa, o yarıktan geçme olasılığı 0 ya da 1 değerini alıyor demektir. Dolaysıyla, bu durumda parçacık için varlık/yokluk 0 ve 1 dışındaki önerme değerlerine izin vermeyen klasik mantık kurallarına göre değerlendirilmeli. Yarıklarda ölçüm yapılmadığı durumda ise parçacık için varlık/yokluk 0 ve 1 arasındaki önerme değerlerine de izin veren bulanık mantık kurallarına göre değerlendirilmeli.

5) Einstein, ortaya çıkışında büyük katkıları bulunduğu, yerel olmayan Kuantum Kuramı’nı özellikle bu yorum ve içerdiği gelişigüzellik yüzünden yıllarca kabullenememiştir. Onun öncelik ettiği bir akım Kuantum Kuramı’nca bilinmeyen bir çeşit saklı değişkenler olabileceğini iddia eder. Bu akım hem Kuantum Kuramı’nı, hem de bu saklı değişkenleri kapsayan daha tam ve yerel bir kuramın, varlığın doğasına dair ortaya çıkan gizem ve gariplikleri ortadan kaldırabileceğini varsayar. Ne yazık ki fizik-bilimci Bell bu varsayımların öngördüğü bazı eşitsizliklerin doğada çiğnendiğini bulmuştur. Einstein’ın öğrencisi Bohr, Bell eşitsizlikleriyle uyumlu bir Saklı Değişkenler Kuramı geliştirmeyi başarsa da, onun kuramı da Kuantum Kuram’ı gibi yerel değildir.

6) Shrödinger’in geliştirdiği dalga mekaniği formülleştirmesine göre, dalga fonksiyonu belirlenebilir (/deterministik) Schöridinger Denklemi’ne tabi olarak evrilir.

7) Heisenberg’in dalga mekaniği formülleştirmesine almaşık olarak geliştirdiği matris mekaniği formülleştirmesine göre, durum vektörü kendisine doğrusal işlerlerin vurulmasıyla evrilir ve bu işlerler matrislerle temsil edilebilir.

8) Tanrı’nın zar atmadığına inan Einstein bu yorumu görse, belki kurama karşı daha farklı yaklaşabilirdi. Fakat Bohr, durum vektörünü gelişigüzel bir şekilde çökerten ölçüm yerine evren sayısını çoğaltan ölçüm yorumunu pek sevmedi. Her iki yorum da aynı ölçüde tuhaf ve gizemli olsa da..

9) Zamanla paralel evren sayısı çok fazla artar ve mevcut evrenler birbirinden oldukça farklı hale gelir. Fakat farklı değişimler geçiren bu evrenler, gelecekte aynı olası sonuçları içeren eş zamanlı bir gözlem ile kesişebilir. Kesişen bu noktada girişim gerçekleşir ve bazı evrenlerin olasılık genliği artarken, bazılarının olasılık genliği azalır. Böylece paralel evren sayısı sonsuza gitmez.

Türk Sorunu

2009-10-08T00:06:00.000-07:00

- 19 Eylül 1930, Adalet Bakanı Mahmut Esat Bozkurt: [1], [2]

“Türk bu ülkenin yegane efendisi, yegane sahibidir. Saf Türk olmayanların bu memlekette tek hakkı vardır; hizmetçi olma hakkı, köle olma hakkı. Dost ve düşman, hatta dağlar bu hakikati böyle bilsinler.

Bu yerlerde (Türkiye'de) Saf Türk haklarına sahip olmak isteyenler, Türk Olmalıdır!

Türklüğü kabul etmez, onu küçük görür, ona ihanet eder, sonra da Türk'e tanınan haklardan, hatta ondan fazlasını isterlerse, bu olmaz!.. Buna "yağma yok!" derler!..

Türk Hakları'ndan istifade edebilmek için Türklüğü benimsemek, Türk harsını (kültürünü) kabul etmek, Türklüğü duymak, Türk menfaatlerini kendi menfaati yapmak, ona hürmet etmek, Türküm demek, Türklüğü harsiyle, hissiyle kabul etmek lâzımdır!.. Bunları samimiyetle benimseyenleri, yapanları Türk sayarız!... Kim olursa olsun!..”

Adalet Bakanı’nın yukarıdaki cümlelerini doğru okumak için belki başka cümlelerine göz atmak gerekir: [1]

“Dünyadaki tüm medeniyetlerin kaynağı Orta Asya'dan göç ettikleri yerlere medeniyet götüren Türklerdir!”

“Türküm ve yalnız Türklük için yaşıyorum. O kadar ki Türk olmasaydım, kendimi dünyanın en bahtsız adamı sayardım...”

- 27 Mayıs 1934, 2510 sayılı İskan Kanunu için İskan Kanunu Mukavvat Ercümen Raporu: [3]

“Öteden beri Türk kültürüne uzak kalmış olanların ülkede yerleşerek onlara Türk kültürünü benimsetmek için Devletin yapacağı işler bu kanunda açıkça gösterilmiştir. Türk bayrağına gönül bağlamamış iken Türk yurttaşlığını, kanunun onlara verdiği her türlü hakları kullanmakta onları, Türkiye Cumhuriyeti uygun göremezdi. Bunun içindir ki, bu gibileri Türk kültüründe eritmek ve onları Türk oldukları için daha sağlam yurda bağlamak yollarını bu kanun göstermiştir. Türkiye Cumhuriyeti devletinde, Türküm diyen herkesin bu Türküğü devlet için belli ve açık olmalıdır (abç). Burada Devlet, hiçbir Türkün Türklüğünden bir soluk işkillenmek istemez.”

- 14 Haziran 1934, 2510 sayılı İskan Kanunu’nun 11. maddesi: [3]

“A: Ana dili Türkçe olmayanlardan toplu olmak üzere yeniden köy ve mahalle, işçi ve sanatçı kümesi kurulması veya bu gibi kimselerin bir köyü, bir mahalleyi, bir işi veya bir sanatı kendi soydaşlarına inhisar ettirmeleri yasaktır.”

“B: Türk kültürüne bağlı olmayanlar veya Türk kültürüne bağlı olup da Türkçe'den başka bir dil konuşanlar hakkında harsi, askeri, siyasi, içtimai ve inzibati sebeplerle İcra Vekilleri Heyeti kararile, Dahiliye Vekili lüzümlu görülen tedbirleri almaya mecburdur. Toptan olmamak şartiyle başka yerlere nakil ve vatandaşlıktan iskat etmek de bu tedbirler içindedir.”

“C: Kasabalarda ve şehirlerde yerleşen ecnebilerin tutarı belediye sınırı içindeki bütün nüfus tutarının yüzde onunu geçemez ve ayrı mahalle kuramazlar.”

- 14 Haziran 1934, 2510 sayılı İskan Kanunu’nun 13/3. maddesi: [2]

“Türk ırkından olmayanların serpiştirme suretiyle köylere ve ayrı mahalle veya küme teşkil etmeyecek şekilde kasaba ve şehirlere iskanları mecburidir.”

- 1935 Kürt Raporu, Başbakan İsmet İnönü: [2]

“Dersim vilayetini yeni usulde teşkil edeceğiz. 1935 ve 36’da yolları, karakolları yapılacaktır. 1937 ilk baharına kadar hazır olursa, mürettip ve seferber iki fırka kuvvet ilbaylığın emrine, 1937 ilk baharında verilecektir. Süratle bütün Dersim silahtan tecrit olunacak, ilbaylığın o zamana kadar tetkiki neticesinde kuvvetle yapılmasını tasavvur ettiği, hükümete bildirdiği icraat da yapılacaktır. Bundan sonra Dersim’e verilecek şeklin safhası başlayacaktır. Bütün bu tasavvurlar gizlidir.”

- 1 Kasım 1935 TBMM açılış konuşması, M. K. Atatürk: [4]

“İç yönetim kuruluşlarımızı, yurdun doğu bölgelerinden başlayarak genişletmek gereğini duymaktayız. Yeni iki genel müfettişlik ve yeni bazı illerin kurulması gerekli görülmektedir. Bu arada Dersim bölgesinde önemli bir reform programının uygulanması da düşünülmüştür. İllerimizin sürekli denetimi ve ortak işlerinin bir elden yönetilmesini sağlayan genel müfettişlerden birçok yararlar bekliyoruz.”

- 25 Aralık 1935, 2884 sayılı Tunceli Vilayeti’nin idaresi hakkında Kanun [2]

- 1 Kasım 1936 TBMM açılış konuşması, M. K. Atatürk: [2]

“Dahili işlerimizde en mühim bir safha varsa o da Dersim meselesidir. Dahilde bulunan iş bu yarayı, bu korkunç çıbanı ortadan temizleyip, koparmak ve kökünden kesmek işi her ne pahasına olursa olsun yapılmalı ve bu hususta en acil kararların alınması için hükümete tam ve geniş yetkiler verilmelidir ”

- 1 Kasım 1936 TBMM açılış konuşması, M. K. Atatürk: [5]

“Başlarında değerli Eğitim Bakanımız bulunan, Türk Tarih Kurumu ile Türk Dil Kurumunun her gün yeni gerçek ufuklar açan, ciddi ve aralıksız çalışmalarını övgü ile anmak isterim. Bu iki ulusal kurumun, tarihimizin ve dilimizin, karanlıklar içinde unutulmuş derinliklerini, dünya kültüründe başlangıcı temsil ettiklerini, kabul edilebilir bilimsel belgelerle ortaya koydukça, yalnız Türk ulusunun değil, bütün bilim dünyasının ilgisini ve uyanmasını sağlayan, kutsal bir görev yapmakta olduklarını güvenle söyleyebilirim.”

- 1937-38, Resmi kayıtlara göre 7,500; resmi olmayan kayıtlara göreyse 50,000’den fazla insanın öldüğü Dersim Olayları

- 1937 yılında yapılan Tunceli Tenkil Harekatı’na dair Bakanlar Kurulu Kararı: [2]

“.. Sadece taarruz hareketleriyle iktifa ettikçe isyan ocakları daimi olarak yerinde bırakılmış olur. Bunun içindir ki, silah kullanmış olanları ve kullananları yerinde ve sonuna kadar zarar veremeyecek hale getirmek, köyleri kamilen tahrip etmek ve aileleri uzaklaştırmak lüzumlu görülmüştür. Paraya acımaksızın içlerinden çok adam kazanıp, kullanmaya çalışmak lazımdır.”

- 1 Kasım 1937 TBMM açılış konuşması, M. K. Atatürk: [6]

“Ulusumuzun layık olduğu yüksek uygarlık ve refah düzeyine ulaşmasının engellenmesinin düşünülmesine yer bırakılmadığı ve bırakılmayacağını huzurunuzda söylemekle mutluyum. Tunceli'nde (Dersim’de) yapılan uygulamaların sonuçları bu gerçeğin belirtileridir.”

1938, Dahiliye Bakanı Şükrü Kaya’dan Kültür Bakanlığı’na: [2]

“Bugünlerde Dersim’de yapılmaya başlanan ıslahat meyanında Türk keşafeti olan ve Dersim’den oldukça uzak yerlerde kız ve erkek yati mekteplerinin de açılması ve bu mekteplerde Dersim’den getirilecek olan 5 yaşını doldurmuş kız ve erkekler okutturulup, büyütülmesi ve muvezi surette yetiştirilecek olan bunlar; yektigerile evlendirilerek baba ve analarından mevrus enval ve arazileri içinde birer Türk yuvası kurmaları temin ve bu surette Türk kültürünün Dersim’de esaslı bir surette yerleştirilmiş olacağı düşünülmektedir.”

- 3 Nisan 1961, DPT'ye bağlı “Doğu Grubu” tarafından oluşturulan ve “Kur.Alb. Politika D. Bşk. Haşim Tosun” imzalı bir gerekçe ile dönemin başbakanına sunulan “Devletin Doğu ve Güneydoğu'da Uygulayacağı Kalkınma Programının Esasları” başlıklı rapordaki yapılacaklar listesi: [7], [8]

“Halihazır İskan Kanunu ve tatbikatını, tesbit edilen politika ihtiyaçlarını karşılayacak ve asimilasyon temin edecek şekilde incelemek ve tadil etmek.”

“Bölgenin, kendilerini Kürt sananlar lehindeki nüfus strüktürünü Türk lehine çevirmek için, Karadeniz sahillerindeki fazla nüfusla, memleket dışından gelen Türkleri bu bölgeye yerleştirmek, bölgedeki kendilerini Kürt sananları bölge dışına hicrete teşvik ve bu hicreti finanse ederek, memleketin Türk çocuğu bulunan yerlerine iskan etmek..”

“Planlanan bölge okulları, köy okulları ve meslek okullarının faaliyete geçirilmesi... kız ve erkek misyoner yetiştirilmesi ve bunun için hususi müessese kurulması... Bölge halkından kabiliyetli ve küçükten asimile edilen gençlere yüksek tahsil imkanları sağlanması.”

“Irk bakımından, Türk siyasi düzeninin kendi menfaatleri bakımından en elverişli, en emin ve en çok imkan sağlayan düzen olduğunu telkin eden bir inandırma faaliyetine girişilmesi...”

“Uzmanlar tarafından hazırlanmış skeçler oynayacak küçük tiyatro ekiplerine, bölgenin lisanına vakıf saz şairlerine yukarıdaki fikirlerin aşılanması...”

“Dünya entellektüel muhitine Türkiye'de bir Kürt meselesinin mevcut olmadığının anlatılması.”

“Bir üniversiteye bağlı derhal bir Türkoloji Enstitüsü kurularak kendini Kürt sananların menşelerinin Türk olduğunun ispat olunarak yayınlanması... Doğunun Türk tarihinin yazılarak neşredilmesi..”

“İslam Ansiklopedisi, Rus alim ve politikacısı Minovski’nin tarafgirane bir surette, kendini Kürt sananların menşeinin İrani olduğunu iddia eden yazısını alarak, kendilerini Kürt sananlar kısmında neşretmekle, Lozan’da delegelere kabul ettirilen, kendilerini Kürt sananların dağlı Türkler olup, menşelerinin Turani olduğu tezi ile de tezada düşülmüştür. Doğulu münevverler arasında münakaşayı mucip olan ve ayrılık taraftarlarına tutamak veren bu hatanın, derhal tashih edilmesi...”

“Kendilerini Kürt sananların, menşelerinin Turani kavimlere dayandığı hakkında, çeşitli yönlerden arayışlar yapılmaya ve neticelerinin türlü neşir vasıtalarıyla yayılması..”

- 18 Nisan 1961, Bakanlar Kurulu’nun 5/1108 numaralı kararı: [7]

“Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı tarafından hazırlanan 3 Nisan 1961 gün ve DPT-SPD-DG-2400 sayılı ilişik “Devletin Doğu ve Güneydoğu‘da uygulayacağı kalkınma programının esasları” adlı rapor Bakanlar Kurulunun 18 Nisan 1861 günü yaptığı oturumda müzakare ve kabul edilmiş ve a. Mezkur esasların Devlet Planlama Teşkilatınca planlama, koordine ve tatbikinin yapılması, b. Esasların yerine getirilmesi için DPT’nin ilgili Bakanlıklar mümessilleriyle kuracağı özel komisyonlarda programlaşan hususların Bakanlıklarca fiiliyat sahasına konulması, 18 Nisan 1961 tarihinde kararlaştırılmıştır.”

- 12 Eylül 1980, “Türkçülüğün Esasları”nın yazarı Ziya Gökalp’ın “Kürtçülüğün Esasları” başlıklı, el yazması kitabının son örneğinin Sinop Dr. Rıza Nur Kütüphanesi’nden alınıp, ortadan kaldırılması [9]

Kaynaklar

1) Kaynak göstermeyen İnternet Sitesi:
http://www.milliyetciforum.com/mahmut-esat-bozkurtun-sozleri-30939.html

2) Ses ve görüntü kayıtlarını kaynak olarak gösteren Belgesel Filmi: 38, Çağan Demirel

3) ["İskan Kanunu Muvakkat Encümen Raporu," 27 Mayıs 1934, TBMM Zabıt Ceridesi, Sıra Sayısı 189, c. 23 s. 8.] şeklinde kaynak gösteren İnternet Sitesi:
http://www.derinsular.com/kitap/2008/08/1934-tarihli-iskan-kanunu-ve-zorunlu-goc-uygulamal.php

4) [ATATÜRK'ÜN TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİNİN V. DÖNEM 1. Yasama Yılını Açış Konuşmaları, 1 Kasım 1935, Millet Meclisi Tutanak Dergisi D. V, C. 6, Sa. 2] şeklinde kaynak gösteren İnternet Sitesi:
http://www.tbmm.gov.tr/tarihce/ataturk_konusma/5d1yy.htm

5) [ATATÜRK'ÜN TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİNİN V. DÖNEM 2. Yasama Yılını Açış Konuşmaları, 1 Kasım 1936, Millet Meclisi Tutanak Dergisi D. V, C. 13, Sa. 4] şeklinde kaynak gösteren İnternet Sitesi:
http://www.tbmm.gov.tr/tarihce/ataturk_konusma/5d2yy.htm

6) [ATATÜRK'ÜN TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİNİN V. DÖNEM 3. Yasama Yılını Açış Konuşmaları, 1 Kasım 1937, Millet Meclisi Tutanak Dergisi D. V, C. 20, Sa. 3] şeklinde kaynak gösteren İnternet Sitesi:
http://www.tbmm.gov.tr/tarihce/ataturk_konusma/5d3yy.htm

7) “Ecevit’in gizli arşivindeki belgeler” başlıklı makale, Can Dündar
http://www.candundar.com.tr/index.php?Did=5968

8) “Kendilerini Kürt Sananlar” başlıklı makele, Kürşat Bumin
http://yenisafak.com.tr/yazarlar/default.aspx?t=23.01.2008&y=KursatBumin

9) “Ziya Gökalp’ın Kitabına Ne Oldu?” başlıklı makale, Mustafa İslamoğlu
http://www.mustafaislamoglu.com/yazidetay.php?Yazi_id=174&yazar=8

Tanrı-Kral, Tanrı-Devlet ve insan

2009-08-18T00:08:00.000-07:00

Çok değil, bundan birkaç yüzyıl önce bildiğimiz anlamda bir devlet kavramı yoktu insan zihninde. Hatta biraz daha öncesine gidersek, devlet demek bir zamanlar sadece kral, padişah ya da han kavramını çağrıştırırdı biz insanlar için.

Dünün Tanrı-Kral'ları zamanında yaşamış olsaydık ve bizden kral kavramının olmadığı bir dünyayı hayal etmemiz istenseydi, çoğumuz bunun imkansız olduğunu söylerdi ve insanlığın kral ihtiyacını şöyle meşrulaştırmaya çalışırdı: Kral olmadan dirlik ve düzen nasıl devam eder? Halkın iradesine dayanan devlet kavramı, yani kral gibi merkezi bir otoritenin olmayışı kargaşadan başka bir şey doğurabilir mi?

Benzer bir şekilde, bugünün Tanrı-Devlet'leri zamanında dünyaya gözlerini açmış olan bizlerden devlet kavramının olmadığı bir dünyayı hayal etmemiz istense, çoğumuz bunun imkansız olduğunu söyler ve insanlığın devlet ihtiyacını şöyle meşrulaştırmaya çalışır: Devlet olmadan dirlik ve düzen nasıl devam edebilir? İnsanın insanı yönetmediği bir sistem, yani devlet gibi merkezi bir otoritenin olmayışı kargaşadan başka bir şey doğurabilir mi?

Peki, tüm samimiyetimizle kendimize soralım şimdi: Tanrı-Kral ile Tanrı-Devlet arasında fark var mı? Devlete olan ihtiyacımız öncekilerin krala duyduğu ihtiyaca ne kadar benziyor? Daha doğrusu, dün Tanrı-Kral'lara inanıp, onlara güç veren insan ile bugün Tanrı-Devlet'lere inanıp, onlara güç veren insan arasında zihinsel düzlemde anlamlı bir farklılık bulunuyor mu?

Dün yaşayıp, bugünü hayal edemeyenlerden nasıl daha gelişmiş oluyor bugün yaşayıp, yarını hayal edemeyenler? Dün Tanrı-Kral'lar yaratan düşünce kalıplarımız bugün Tanrı-Devlet'ler yaratıyor. Yarın belki Tanrı-Kıta'lar, Tanrı-Dünya'lar, Tanrı-Galaksi'ler, hatta Tanrı-Evrenler yaratacağız.. Biz onlara ne kadar inanırsak, onlar da o kadar güçlü olacak.

Evet, su götürmez bir gerçek var ki devlet kavramının olmadığı bir dünyada dirlik ve düzen bugünkü alışıldık şekliyle mevcut olamaz. Aynı kral kavramının olmadığı bugünün dünyasında dirlik ve düzenin öncekilerin alıştığı şekliyle mevcut olamayışı gibi.. Bu arada, bu alışıldık dirlik ve düzenden hepimiz hoşnut muyuz ki illa onu sürdürme eğilimindeyiz?

Herkes bir şeylerden şikayetçi ama bugün memnun olmadığımız her şeyin tek sebebi aslında sadece biziz! Memnuniyetsizliklerimiz samimi değil. Bir şeylerin değişmesini gerçekten istiyor olsaydık, bunun için önce kendimizi değiştirirdik. Ne kadar inkar edersek edelim, biz değişmeden hiçbir şey değişemez! Ve sanırım bizim asıl sorunumuz da burada başlıyor: İnsan bir şeylerin değişmesini gerçekten isteyecek mi? Ya da, bunu istemesi için ne gerekli?

Kendi kendimize kurguladığımız bu oyunu sonlandırmayı istememiz için insanın insana zulmü daha ne kadar artmalı? Tek bir insanın tek bir zevki için en fazla kaç çocuk aç kalmalı? Tek bir adamın tek bir kararıyla en az kaç insan ölmeli? Hala ulaşamadık mı duygu ve düşüncelerimizin insanca bir yaşam kurmak için yeniden şekilleneceği eşik değerlere? Yoksa artık.. ..bizler insan değiliz miyiz?

Öz-ü-gür Öğrenim 1

2009-08-12T11:14:00.001-07:00

Eğ’itim ve Devlet

İnsani bir sistem olduğu için eğ’itim-öğretim sistemi kurulurken ilk yapılması gereken şey insanın nasıl tanımlanacağına karar vermektir. İyi-kötü, yeterli-yetersiz (tam-eksik), bağımsız-bağımlı (öz-ü-gür-kul/köle) gibi birçok farklı koordinat sisteminde insan ayrı ayrı tanımlanmalı ve bu farkı tanımların koordinat dönüşümleriyle birbirine dönüşebildiğine emin olunmalıdır.

Bir örnek vermek gerekirse insan iyi-kötü düzleminde doğuştan kötü; doğuştan iyi; doğuştan ne iyi, ne kötü ya da doğuştan hem iyi, hem kötü olarak tanımlanabilir. Bizim Milli Eğ’itim (!) Sistemi’miz de dünyadaki birçok benzeri gibi insanı doğuştan kötü kabul eden bir eğ’tim felsefesi üzerine kuruludur ve insanın içindeki kötülüğü eğ’ip, onu iyi yapma (!) amaçlı eğ’itim-öğretim yöntemleri kullanmaktadır.

Peki MEB, YÖK ya da diğerleri çocuğu neden kötü kabul etmektedir? Daha doğrusu çocuk neye göre ve niçin kötüdür?

Ayrıca, Milli Eğ’itim Sistemi’mize göre çocuk yetişkin gibi kendine özgü özellik ve ihtiyaçları olan bir birey değil, bir birey adayıdır. Kendisine yetemez, kendi kendini geliştiremez. Seneler süren eğ’itim-öğretim süreci çocuğun bu eksiklik ve yetersizliğini gidermek içindir. Hatta devletten başka kimse bu anlamda giderici olamaz.

Peki çocuk gerçekten bu kadar muhtaç mıdır? Daha doğrusu çocuk neye ve niçin muhtaçtır?

Bunların yanında, sevgili Milli Eğ’itim Sistemi’miz çocuğu bağımsız görür. MEB, YÖK, TSK,, gibi devletin birçok ideolojik aracı insanı ömrü boyuncu bu doğuştan gelen bağımsızlığından uzak tutmak için çalışır.

Devlete göre çocuk kötüdür, evet: Zira çocuk bağımsız olma eğilimindedir. Devlete göre çocuk eğ’itime muhtaçtır, evet: Zira insan o çocukça öz-ü-gürlüğünü koruduğu sürece devlet için iyi bir vatandaş olamaz ve insan iyi bir vatandaş olmadığı sürece devlet için eksiktir, yetişkin olamaz.

Dikkat ettiniz mi? Hep eğitim, hep eğ’itim. Öğretim pek önemli değildir bu diyarlarda. Onları dershaneler verir. Adı üstünde, Milli Eğ’itim (!) Sistemi.. ..milletin devletin önünde eğ’ilmesi için, onun kulu ve kölesi olması için çal(ış)an ideolojik araçlar bütünü!

Fark ettiniz mi? Devlet bu çağın en önemli iki Tanrı’sından birisidir. Onu yönetenlerin tanrısı Para, onun yönettiklerinin tanrısı ise kendisidir. Ama ezeli ve ebedi olan bir tek odur. Onun yolunda ölenler şehittir artık. Hatta gerektiğinde size sormadan canınızı dahi alabilir. 12 yaşında bir çocuk bile olsanız daha..

“Bu çocuklar hangi suçlarından ötürü öldürülüp, toprağa gömüldü?” diye soramazsınız, günahtır. Onlardan biri sizin çocuğunuz bile olsa.. Sorduğunuz anda, bir teröristsinizdir, bir vatan hainisinizdir ve hemen defteriniz elinize verilir. Hapishanenin azabı, cehenneminkinden de çetindir..

Bir dakika, dur Onur.. ..konu bu değildi, ben başka bir şey söylemek niyetindeydim.

Bir Almaşık (/Alternatif) Eğ’itim: Montessori Yöntemi

Yurdumda eğitim fakültelerinde dahi pek bilinmese de devletin sunduğu merkezi eğ’itime almaşık bir çok almaşık eğ’itim akımı vardır dünyada. Bu yazıda asıl paylaşmak istediğim ise bunların en yaygınlarından birisi olan ve İtalya’nın ilk kadın tıp doktoru olan Maria Montessori’in başlattığı akım. Zira, yüzyılı aşkın bir süredir Montessori’nin yöntemi birçok ülkede, birçok okulda başarıyla kullanılmaktadır.

Montessori’ye göre çocuk doğuştan iyidir ve en az bir yetişkin kadar kendine yetip, kendi kendini geliştirebilir. Bunun için gerekli olan sadece uygun bir çevredir! Merkeze devleti değil, çocuğu alan; amacı onun potansiyelini dışarı çıkarmak için edilgen bir yardım ve yönlendirme sağlamaktan öteye gitmeyen; çocuk-ça ve öz-ü-gür öğrenimci bir çevre.. Zira çocuk yetişkinlerden farklı özellik ve ihtiyaçları olan, başka türlü ama tam bir bireydir!

Montessori “..Hiçbir köle çocuğun ailesinin mülkü olduğu kadar efendisinin mülkü olmamıştır. Hiçbir köle çocuğun karşılaştığı kadar sınırsız engellerle karşılaşmamıştır.” der ve devam eder: “İnsan hakları asla çocuğun durumunda olduğu gibi hiçe sayılmamıştır..” Bu yüzden de eğ’itimin amacını bireyi özgürleştirmek olarak tanımlar.

İlk olarak zeka geriliği olan çocuklarla çalışmaya başlayıp, onların normal olarak adlandırılan çocuklarla eş başarı seviyesine ulaşmasına yardım etmiştir Montessori. Aynı yöntemin normal olarak adlandırılan çocuklarda kendine-hakimlik (oto-kontrol) ve içrek disiplin geliştirdiğini fark edince de ilk Çocuk Evi’ni kurmuştur.

Çocuk Evleri’nde alışıldık sınıf kavramı mevcut değildir. Çocuklar gelişim dönemlerine göre çok-yaşlı sınıflarda, yönlendiricilerden (/öğretmenlerden) ziyade kendi kendilerine veya akranlarından bir şeyler öğrenirler. Yönlendiriciler mümkün olduğunca edilgen kalarak, öğrencileri mümkün olduğunca etkin bırakırlar. Bunun için de çok iyi birer gözlemci olmalıdırlar ve her çocuğun kendine özgü bir yöntem kullanılabilmesini sağlamalıdırlar.

Bu Çocuk Evleri’nde çocuk, okul ile aile asla birbirinden ayrık hareket etmez. Çocuğun 0-6 yaş arasında duyuları keşfederek kişiliğini yaratmasına yardımcı olunur. 0-3 yaş arasındaki bilinçsiz emici zihin “ruhsal embriyo” olarak adlandırılır. Bunu takip eden 3-6 yaş arasındaki bilinçli emici zihin dönemine geçildiğinde çocuğa sonunda kendi kendine okumaya - yazmaya başlayacağı, müzik ve matematik çalışacağı oyun ve alıştırmalar yaptırılır. Şaşırtıcı olan, böyle bir çevrede bilindik anlamdaki, zaman geçirme dışında bir amacı olmayan oyunlara çocuklar kolay kolay yüz vermezler.

Çocuğa 6-12 yaş arasında kavramları keşfedeceği ve aynı zamanda ihtiyacı olan “ev ortamından uzaklaşarak bağımsızlaşma” sürecini gerçekleştirebileceği bir ilk okul çevresi sunulur. Çocuk daha ilk okula başlamadan merkezi eğitimdeki bir ilk okul üçüncü sınıf öğrencisiyle aynı seviyede donanıma sahip olduğu için, bu dönemde keşfedebileceği değerlerin sınırı yoktur. Bunun için mutlak ve süreğen bir müfredat bulunmaz okullarda. Çocuk istediği zaman, istediği kadar öğrenebilir her şeyi..

Çocuğa 12-18 yaş arasında sunulan çevre ise hayatı keşfetmede kolaylık sağlar. Bu bağlamda Çocuk Evi orta okul seviyesinden sonra yerini çiftliklere bırakır. Yetişkinler sadece misafir olmak, çözülemeyen bir sorun için yardım sunmak ya da ders vermek için gelirler bu çiftliklere. 3-4 kişilik odalarda kalan çocuklar tarım ve hayvancılıktan makine tamiratına, mutfaktan işlerinden muhasebe işlerine kadar ihtiyaçları olan her şeyi kendileri yapmaya çalışır. Bu sayede insan ilişkilerinde oldukça yetkinleşen çocuklar, diğer canlılarla ve doğayla ilişki kurmada da modern insanın oldukça ötesine geçebilirler.

Böyle yetişen çocukların kurduğu bir toplumu düşünsenize? Üstelik henüz üniversiteye de gitmediler..

İleri Araştırma Yapmak İsteyenlere

http://montessoriegitimi.org/yerarti/joomla/
http://digital.library.upenn.edu/women/montessori/method/method.html
http://www.montessori.edu/

Terör'e karşıyım. Çünkü..

2009-07-13T02:52:00.001-07:00

Terör'e karşıyım.

Çünkü fiziksel ya da zihinsel, hangi gruba ait görsek de kendimizi, her şeyden önce insan olduğumuzu düşünüyorum. Ve insanın insanı öldürmesine karşıyım.

Bir Tanrı'ya inansam da, inanmasam da, insanın insanı öldürmesini haddini aşmak ve Tanrıcılık oynamak olarak görüyorum.

Terör'e karşıyım.

Ama işime gelmediği için değil! Bu yüzden, Terör'ün her türlüsüne karşıyım. Terör Karşıtlığı maskesi altında Irkçılık yap(tır)maya da karşıyım, Irkçılık Karşıtlığı maskesi altında Terör Karşıtlığı'nı engelle(t)meye de..

Terör'e karşıyım.

Çünkü bence gerçek mücadele sadece düşüncelerle verilebilir. Hiç bir düşünce bir diğerine göre mutlak üstün olamaz. Düşünce, düşüncenin fitnesidir ve düşüncelerin gelişmesi için çarpıştırılması gerekir. Onu yok etmek içinse, o yokmuş gibi yapmak yeterlidir. Zira düşünce çimen gibidir: Üstüne basıldıkça büyür, gelişir..

Bu bağamda, gerçek mücadelenin silahları bence sırasıyla sanat, bilim ve siyasettir. Bunların yerine seçilen demirden silahlar ise mücadelenin haklılığına gölge düşürür, düşüncenin çaresizliğini gösterir. Kurşunlarla düşünenler öldürülebilir, düşünceler değil!

Terör'e karşıyım.

Türklerin, Kürtlerin ve Çinlilerin öl(dür)mesine karşıyım.
Alevilerin, Sünnilerin ve Gayri-Müslimlerin öl(dür)mesine karşıyım.
Sağcıların, Solcuların ve Polisin öl(dür)mesine karşıyım.
Ve insanın öl(dür)mesine sebep olan şeylerin, bu şekilde sebepleştirilmesine de..
Ve onları bu şekilde sebepleştirenlere de..

"öz-ü-gür"lük

2009-07-13T02:52:00.000-07:00

Öz-ü-gürlüğün iki almaşık (/alternatif) tanımı var. Birinci tanım iktidar ilişkilerinin dışlandığı, sadece tahakkümlerin bulunduğu eylem uzaylarında geçerli ve bu tanıma göre kişi ne kadar az engelle karşılaşırsa, o kadar öz-ü-gür. İkinci tanımsa tahakkümlerin dışlandığı, sadece iktidar ilişkilerinin bulunduğu eylem uzaylarında anlamlı. Bu eylem uzaylarında da kişi karşılaştığı engelleri ne kadar aşabiliyorsa, o kadar öz-ü-gür.

Bu noktada tahakkümümün bir kişinin diğer(ler)inin eylemlerini şekillendirmesi, iktidarın ise kişilerin karşılıklı olarak birbirlerinin eylem uzaylarını şekillendirmesi olduğunu hatırla(t)makta fayda olabilir.

Bu bağlamda, iktidarların tahakkümlere devrildiği yerlerde öz-ü-gür olanlar yalnız hükmedenler: hükümdarlar, hakimler, hakemler, hekimler olabilir gibi görünüyor. Aslında onların da çoğu asla öz-ü-gür olamıyor. Zira tahakkümlerini sürdürmek için başkalarının eylemlerini kısıtladıkları kadar kendi eylemlerini de kısıtlamak zorunda kalıyorlar. Bir hapishane hücresinde ömür boyu mahkum olan bir hırsız ne kadar öz-ü-gürse, zorunlu ikameti yaldızlı sarayıyla kısıtlı olan kral, güvenli kışlasıyla kısıtlı olan komutan ve lüks villasıyla kısıtlı olan iş adamı da o kadar öz-ü-gür olabilir.

Yaptıkları efendisinin keyfini hoş tutmakla sınırlanmış olan bir köle ne kadar öz-ü-gürse, yapabilecekleri babasının yarım kalmış hayallerini tamamlamak üzere verilen harçlıklarla sınırlanmış olan çocuk, iş adamı ve askerlerin güçlerini arttırmak için verilen bütçelerle sınırlanmış olan bilimci ve seçmenlerin rahatlarını kaçırmamak için verilen oylarla sınırlanmış olan siyasetçi de o kadar öz-ü-gür olabilir.

Susturulmamak (!) için söylediklerine dikkat etmesi gereken bir düşünür ne kadar öz-ü-gürse, söylemleri milli eğitim bakanlığınca belirlenmiş müfredatla kısıtlı olan öğretmen, silahlı kuvvetlerce belirlenmiş anayasayla kısıtlı olan hakim, diyanet işleri bakanlığınca belirlenmiş vaazlarla kısıtlı olan imam da o kadar öz-ü-gür olabilir.

Sözün özü, tahakkümlerin baskın olduğu ilişki ağlarıyla örülmüş yerlerde öz-ü-gürlük büyük bir yanılsama gibi. İşte bu yüzden tahakkümlerin iktidarlara evrildiği zamanlara varmak gerek. Evler, okullar, kışlalar ve ibadethanelerin; meclisler, adliyeler, hastaneler ve ticarethanelerin,, iyi bir evlat, vatandaş, asker, dindar ya da müşteri yetiştirmek için değil, iyi bir insan yetiştirmek için var olduğu zamanlara.. O zamanlarda kişi ne kadar cesursa, o kadar öz-ü-gür; ne kadar öz-ü-gürse o kadar cesur olacak. Şimdiyse kişi ne kadar öz-ü-gürse, o kadar cesur olabilir! Ne kadar öz-ü-gürse de.. ..o kadar sürgün, o kadar mahkum, o kadar ölü..

Kurumsal Evliliğe Direnç - I

2009-06-16T13:50:00.000-07:00

17 (yargı)

2009-06-15T02:04:00.000-07:00

Bir insanı adil bir şekilde yargılamak sanırım mümkün değil. Her şeyin bilmediğimiz ve belki hiç bilemeyeceğimiz anlamlı bir sebebi olabiliyor. Kimi zaman öyle oluyor ki bir çocuğun öldürülüşü bile anlamlandırılabiliyor. Fakat ne olursa olsun, anlamlandırılamayacak bir şey var bu Yer-Deniz’de: Bir çocuğun öldürülüşü üzerine kimsenin sesini çıkartmayabiliyor oluşu!

Küçük bir kısmımızın yaptıkları, büyük bir kısmımızınsa yapmadıkları yüzünden bu kadar adaletsiz bir sistemde yaşıyoruz. Gerçekten böyle devam etmek zorunda mı?

Fizik-Bilim II: Bilinç Nedir?

2009-06-06T06:09:00.002-07:00

Fizik – Psikoloji

Bilime göre varsayımsal bir teorinin değerli olabilmesi için bilinen bazı gerçeklerin bu teoriyle açıklanabilmesi gerekir. Bu bağlamda bir bilimsel teorinin konusu olabilmesi için bilinç bir olgusal (/epifenomen) değil, bir olgu (/fenomen) olmadır.

Bilincin bir olgu olduğunu kabul edersek, psikoloji-bilimine ait teorilerin onu an’lama ve açıklamada oldukça yetersiz kaldığını söyleyebiliriz. Bunu görmek için bir bilinç teorisinin hangi temel gerçekler göz önünde bulundurularak kurulması gerektiğine bakmak yeterlidir.

Gerçek 1

Bilincin bir olgu olabilmesi için bilinçli zihnin beyin ile etkileşimine izin veren bir fiziksel işlerge olmalıdır. Teori bu fiziksel işlergeyle elini kaldırmak isteyen bir kişinin zihinsel etkinliğinin (/düş(ün)cesinin) nasıl olup da kas hücrelerini uyaracak sinir hücresi (/nöron) ateşlemesini tetiklediğini açıklayabilmelidir.

Gerçek 2

Bilinçli olduğu bilinen tek sistem sinir sistemidir ve özellikle bilinç ile beyin etkinlikleri ilintilidir. Aslında sinir sistemi canlıların bilgi işleme sistemlerinden biridir ve ondan daha karmaşık bilgi işleme sistemleri de bulunmaktadır. Örneğin beyinde 10 üzeri 11 sinir hücresi bulunurken, bağışıklık sisteminde 10 üzeri 12 bağışıklık elemanı vardır. Üstelik bağışıklık sisteminde sinir sistemindekiyle aynı biyokimyasal dil konuşulmaktadır (bkz: MS – Tez, Giriş Bölümü ). Fakat şimdiye kadar bağışıklık sisteminde bilinçli bir davranış tanımlanmamıştır. Bu yüzden bir bilinç teorisi bilinçli farkındalığın bu biyokimyasal dille bilgi işlenirken neden sadece sinir sisteminde ortaya çıktığını açıklayabilmelidir.

Gerçek 3

Beyin etkinliklerinin hepsi bilinçli değildir. Etkinlikler zorunlu bilinçsiz, seçimli (bilinçli veya bilinçsiz) ve zorunlu bilinçli olarak üçe ayrılabilir. Birçok hayvan ve bitkide de bulunan birincil etkinliklerin çoğu zorunlu bilinçsizdir. Hormon denetimi ve sıcaklık düzenlenmesi bu etkinliklere örnek olarak gösterilebilir. Nefes alma, hareket ederken dengeyi koruma, (bisiklet sürme gibi) öğrenilmiş davranışlar, yemek yeme ve anımsama gibi etkinlikler seçimlidir ve genellikle bilinçsiz olarak yapılır. Zorunlu bilinçli olarak yapılan etkinlikler ise okuma, yazma, konuşma, aritmetik hesap yapma, ezberleme, öğrenme ve yaratıcı etkinliklerdir. Bu bağlamda, bir bilinç teorisi beyin etkinliklerinin bilinçli, bilinçsiz ya da duruma göre seçimli olabileceğini hesaba katmak zorundadır.

Gerçek 4

Beyin etkinliklerinin yukarıdaki gibi sınıflandırılmasını etkinliklerin karmaşıklık derecesiyle ilişkilendirmek mümkün değildir. Hatta bilinçli olarak çok uğraşılan ama bir türlü çözülemeyen birçok problemin çözümü, kişi dikkatini problemden uzaklaştırıp, zihnini rahatlattığı zaman bilinçsiz bir ekinlikle elde edilip, bilince aktarılabilir. Bu çözüm kişiye birdenbire bilincinde belirmiş gibi gelmektedir. Çünkü birçok bilinçsiz beyin etkinliği koşut (/paralel) bir şekilde gerçekleştirilebilirken, bilinçli beyin etkinlikleri sadece seri olarak gerçekleştirilebilir. Yürürken, sakız çiğneyebiliyor olmasına rağmen kişinin aynı anda hem okuyup, hem de yazamayışının sebebi de budur.

Bu yüzden, bilgi işlemedeki karmaşıklığın beyin etkinliğinin bilinçli olup, olmaması üzerinde bir etkisinin olmadığını ve bilinçsiz zihnin aksine bilinçli zihnin sadece seri hesaplama yapabildiğini bir bilinç teorisi kesinlikle göz önünde bulundurmalıdır.

Gerçek 5

Zorunlu bilinçli olan beyin etkinliklerinin evrimsel olarak daha geç ortaya çıktığı makul bir varsayımdır. Bu etkinliklerin neden bir yerden sonra öğrenilmiş etkinlikler (mesela bisiklet sürme) gibi bilinçsizce gerçekleştirilemediği ise üzerinde durulması gereken bulanık bir noktadır. Bu bağlamda, bir bilinç teorisi hafızaya bilgi aktarılmasının bilinçli etkinlikle, hafızadan bilgi çağırılmasının ise bilinçli veya bilinçsiz etkinlikle olmasını açıklayabilmelidir.

Gerçek 6

Bir bilinç teorisinin çözmesi gereken en büyük sorunlardan birisi bağlama problemi (“binding problem”) olarak adlandırılan olgudur. Beynin farklı bölgeleri farklı işlemleri gerçekleştirmek için özelleşmiştir. Fakat bu bölgelerden gelen çözümleri tek bir çözüm altında birleştirecek merkezi bölge(ler) bulunmamaktadır. Büyük bir yanılsama olan kusursuz görme (bkz: Bakmak ve Görmek) gibi durumlarda bile tam olarak çözülemeyen bu bağlama problemi, yani ayrık bilginin beyinde bütünleştirilişi, bilinç teorileri kurulurken muhakkak göz önünde bulundurulmalıdır.

Gerçek 7

Ayrık bilgileri bütünleyip, birleştiren bağlama merkezleri bulunmasa da beyinde bilinç ile ilintili olan devingen (/dinamik) etkinlikler gözlemlenmektedir. Dikkat ve farkındalık üzerine yapılan deneylere göre bu etkinliklerin başında sinir hücrelerinin eş zamanlı ateşlenmesi gelmektedir. Özellikle farkındalık ateşleme örüntüleriyle değil de, eş zamanlı ateşlemeyle ilintili gibidir. Frekansı 40 – 80Hz civarında olan bu eş zamanlı salınımların bilinçle olan ilişkisi bir bilinç teorisinin içermesi gereken ilişkilerden biridir.

Gerçek 8

Bilincin bir olgusal olmaması için ilgili bir teorinin an’laması ve açıklaması gereken en önemli gerçek belki de bilincin doğasının Libet deneyleriyle ortaya çıkartılan özellikleri olmalıdır. Bu deneylerden birisi göstermektedir ki bütün gönüllü eylemler önce bilinçsiz bir beyin etkinliği ile başlamaktadır. Bilinçsiz etkinliğin başlamasından 300ms sonra kişiler bilinçli olarak eylemde bulunmaya karar verdiklerini bildirmekte ve bundan 200ms sonra da ileti kas hücrelerine ulaşıp, eylemi ortaya çıkarmaktadır. Bulgulara göre gönüllü eylemdekine benzer her bilinçsiz etkinlik bilinçli etkinliğe dönüşmemektedir. Bu da tüm beyin etkinliklerinin bilinçsiz olarak başlamakta olduğunu ve bilincin bu şekilde başlayan bir etkinliğin devam edip, etmeyeceğini belirlediği anlamına gelmektedir. Başarılı bir bilinç teorisi bilincin gönüllü eylemlerdeki veto işlevi için birer fiziksel işlerge içermelidir.

Bilinç Teorileri

Bağlama problemi bir tek bilincin alan teorileri ile açıklanabilmektedir. Bilinç için alan yaklaşımı ilk olarak 20. yy başlarında kuantum fiziği ve fizik-bilimcilerinden oldukça etkilenen Gestalt psikologlarınca yapılmıştır. Fakat bu psikologlar beyinde algılanan nesnelere izomorfik ve onları temsil eden fiziksel alanlar olduğunu öne sürmüşlerdir. Bu tür gestalt alanlarının beyindeki sinir hücrelerince oluşturulamayacağı bugün bilinmektedir.

Ünlü bilim felsefecisi Karl Popper ise bilincin beynin fizyolojisinden ortaya çıkmış ama bu fizyolojiye indirgenemeyecek olan bir kuvvet alanı olduğunu iddia etmiştir. Bu yaklaşım daha sonra Lindahl, Arhem, Libet gibi bilimcilerce geliştirilmiştir. Fakat hiçbiri bu kuvvet alanını fiziksel bir alan olarak kabul etmemiş ve bilincin doğasını gizemli bırakmıştır.

Susan Pocket, E. Roy John ve Johnjoe McFadden gibi bilimcilerse bilincin beynin kendi elektromanyetik (EM) alanı ile ilintisi olabileceğini öne sürmüştür. Bu bilimciler farklı teoriler ortaya atsa da hepsinde ortak bir an’layış vardır: Sinapslar üzerinden kimyasal sinyallerle iletişim kurmanın yanı sıra, sinir hücreleri beynin EM alanında tedirgemeler yaratabilmektedir ve bu tedirgemeler bilinçle ilgili olabilir.

Beynin EM Alanı

Dinlenme durumundaki bir sinir hücresinin hücre zarının iç yüzeyi dış yüzeye göre elektriksel olarak eksi yüklüdür. Bu çift kutuplu (/dipol) yapı göreli eksi yüklü potasyum gibi iyonları hücre içine, göreli artı yüklü sodyum iyonları ise hücre dışına taşıyan iyon pompaları sayesinde elde edilmektedir ve kutuplu hücre zarındaki potansiyel –65mV kadardır.

İki sinir hücresi arasındaki iletişim çoğu zaman nörotransmiter denilen kimyasal moleküller aracılığıyla gerçekleşirken, hücrenin bir ucundan diğer ucuna ileti kendini üreten bir elektrokimyasal etkinlik dalgası ile taşınmaktadır. Uygun bir nörotransmiter ile uyarılan hücrenin zarında dinlenme durumundakinin tersi yönde iyon taşımasıyla yerel bir kutupsuzlaşma (/depolarizasyon) başlamaktadır. Bu kutupsuzlaşma potansiyeli 15mV kadar arttırabiliyorsa, nöron atması (/aksiyon potansiyeli) olarak adlandırılan değişim hücre zarı boyunca ilerlemektedir. Hücrenin bu durumu ateşlenmiş durum olarak bilinmekte ve ileti hücre zarının diğer ucuna ulaşınca, hücre bir başka hücreyi uyarmak için sinaptik boşluğa nörotransmiter salgılamaktadır.

Beyinde milimetre kareye 10 üzeri 4 sinir hücresi düşmektedir. Bu yüzden ayrık sinir hücrelerinin oluşturduğu alanlar üst üste binmekte ve beynin herhangi bir noktasındaki elektrik alan, hücrelerin o noktada oluşturdukları elektrik alanların süperpozisyonu olmaktadır. Hücre etkinlikleri göz önünde bulundurulduğunda oldukça karmaşık bir EM alan oluşmakta ve ateşlenme frekansı, geometri ve dokunun dielektrik özelliklerine bağlı olan bu alanın şiddeti EEG, MEG gibi yöntemlerle hücre-dışında 20-250V/m olarak ölçülmektedir. Sağlıklı insanlarda bu şiddette mikro-volt mertebesinde dalgalanmalar görünürken, beyin hastalarında bu dalgalanmalar yüzlerce mikro-volt mertebesine ulaşmaktadır. Ayrıca, uzamsal olarak beynin EM alanı mili-metre ve daha düşük mertebelerde oldukça ayrıntılı bir yapılanma göstermektedir. Ölçülen değerlerden kaynak yükleri hesaplamak olası değildir ama bu sonuçlara göre beynin yüksek yapılanmalı ve oldukça devingen bir hücre-dışı elektrik alan oluşturduğu söylenebilir.

Bilinçli EM Bilgi Alanı Teorisi (“Cemi Field Theory”)

Beyindeki bilgi işleme baskın olarak nörotransmiterler aracılığıyla biyokimyasal olarak gerçekleşse de, hücre ateşlemesi beynin içrek (/endojen) EM alanında tedirgemelere sebep olmaktadır. Işık hızında gerçekleşen bu tedirgemeler modelleme çalışmalarına göre yakın komşuluktaki sinir hücrelerinin ateşlenme olasılığını etkileyebilmektedir. Özellikle de eş zamanlı hücre ateşlenmesi gerçekleştiğinde..

Beynin EM alanı beyni birden fazla yolla etkileyebilir. Öncelikle, EM alan hücre-içi ve hücre-dışı iyon dağılımını yeniden düzenleyebileceği için nöronal fizyolojiyi doğrudan değiştirebilir. Nörotransmiter salınımı da yerel alanlara bağımlı olabilir. Fakat hepsinden önemlisi, hücre zarında bulunan iyon kanalları voltaj bağımlıdır ve bu kanalların bilgi işlemedeki rolü oldukça iyi bir şekilde tanımlanmıştır.

Dinlenme durumundan ateşlenme durumuna geçen bir hücrenin zarındaki potensiyel değişimi yaklaşık 6 x 10 üzeri 6 V/m şiddetinde bir alana karşılık gelir. Beynin EM alanının şiddeti bu değerden oldukça az olsa da ateşlenme potansiyele yakın bir potansiyele sahip olan hücrelerdeki potansiyel değişimini düzenleyebilecek mertebededir. Modelleme çalışmaları da bu çıkarımı destekler nitelikte sonuçlar vermektedir. Ayrıca ısıl gürültü sebebiyle gelişigüzel ve kendinden oluşan alanların şiddeti de beynin EM alanının şiddetinden oldukça düşüktür.

Ateşlenme potansiyeline yakınlığın yanı sıra alan etkilerine duyarlılığı değiştiren bir diğer etmen geometridir. Örneğin, eş potansiyeller boyunca yönelmiş olan sinir hücreleri alan etkilerini görmemektedir. Eş potansiyel doğrularına göre kıvrılmış olan sinir hücreleri ise alan etkilerine karşı oldukça hassastır. Kendisiyle sinaps yapma ya da miyelin kılıf oluşturma da alan etkilerine duyarlılığı arttırmaktadır. Son olarak, hücre zincirlerini birbirine bağlayan “gap junction” adlı eklemler potansiyel düşüşünü zincirin son hücresi üzerine odaklar ve böylece tüm zincirin alan etkilerine duyarlılığını arttırır.

Johnjoe McFadden, Vigmond Modeli’ni kullanarak hücrelerin düzenli bir şekilde dizildiği serebral korteks gibi bölgelerde tek bir hücre ateşlemesinin yaklaşık 200 komşunun ateşlenmesini alan üzerinden düzenleyebileceğini hesaplamıştır. Zamansal olarak gelişi güzel hücre ateşlemeleriyle oluşan eş-evresiz alanlar birbiriyle yıkıcı bir girişim yapmakta ve böylece toplam alanın şiddeti sıfır olmaktadır. Eş zamanlı hücre ateşlemeleri ise birbiriyle yapıcı girişim yapabilen eş-evreli alanlar üretmekte ve bu da uzamsal olarak birbirinden oldukça uzaktaki hücrelerin alanlarının etkin bir EM alan olarak birleşmesini olası kılmaktadır.

Bu bağlamda, Johnjoe McFadden sinir hücrelerindeki ayrık bilgilerin EM bilgi alanı sayesinde birleştirildiğini ve bilincin işlediği bilgiyi motor nöronlarına indirebilen, yani bu hücrelerin ateşlenmesini düzenleyebilen, EM alan bileşeni olduğunu öne sürmektedir. Serebral korteksin beyninde hafıza, dikkat, algısal farkındalık, düşünme, dil gibi birçok bilinçli etkinliği gerçekleştiği bölümü olduğu düşünülürse, McFadden’ın varsayımı dikkate alınmaya değer niteliktedir. Ayrıca nöronal bilginin kodlandığı substrat bilgi akışıyla aynı yönde hareket etmek zorunda olduğundan, bir EM alan dalgalanması olan aksiyon potansiyeli bilginin taşınması için uygun bir adaydır.

Deneysel Destek

Bilinç EM alan ile ilgiliyse, maruz kalınan dış alanlarında da bilinçli etkinlikleri etkileyebilmesi gerekmektedir. Fakat, beyin sıvısının yüksek iletkenliği beyni dış alanlardan yalıtan etkin bir Fadaday kafesi oluşturmaktadır. Bu yüzden sabit elektrik alanlar beyinde herhangi bir alan tetikleyememektedir. Teknolojik aygıtların ürettiği değişken alanların ise şiddeti hücre ateşlenmesi tetikleyemeyecek kadar düşüktür. Örneğin, 60Hz frekanslı bir elektrik alan beyinde en fazla 4 x 10 üzeri -5 V/m şiddetinde bir alan oluşturmaktadır. Manyetik alanlar elektrik alanlara göre çok daha başarılı bir şekilde beyin dokusuna nüfuz edebilmektedir ama maruz kalınan birçok manyetik alan da durağandır. NMR gibi taramalarda uygulanan manyetik alanın yönü değişken olsa da şiddeti aynıdır ve sabit şiddet bu alanların beyinde herhangi bir fiziksel etkilerinin bulunmayışını açıklayabilmektedir. Cep telefonlarının ürettiği mega- ya da giga-hertz mertebesindeki yüksek frekanslı EM alanların beyin dokusuna oldukça nüfuz etmesine rağmen bilinçli etkinlikleri etkilememesi ise bu yüksek frekansların düşük frekanslı beyin dalgalarıyla etkileşememesi olmalıdır.

Tedavi amaçlı kullanılan bir yöntem olan ve kişiye şiddeti değişen bir manyetik alan uygulayan TMS (“transcranial magnetic stimulation”)’nin birden çok uygulanmasının ise bilişsel bozukluklara yol açabildiği bilinmektedir. TMS’nin tek bir kullanımı bile EEG ve MEG ile varlanabilen beyin etkinliği değişimleri göstermektedir. Bu değişimler mili-saniyeler boyunca kalabilmekte olduğu için değişen manyetik alanın nöronal ateşlenme örüntülerini değiştirdiği söylenebilir. TMS ile uygulanan EM alanın şiddetinin 20-150 V/m arasında olduğu tahmin edilmektedir ve bu aralık beynin ölçülen EM alan şiddeti ile örtüşmektedir. Bu da nöronal bilgi işlemesinin beynin EM alanından etkilenebileceğini gösterdiği için McFadden’ın bilinçli EM bilgi alanı teorisini destekler niteliktedir.

Ayrıca, bilinçli etkinlikle beynin EM alanı arasında bir ilişki varsa, EEG ve MEG çalışmaları buna dair ipuçları veriyor olmalıdır. EEG kayıtları üzerinde yapılan Fourier Çözümlemeleri göstermektedir ki duyumsal bilgi ve hatta bu bilginin anlamı EEG etkinliğinin uzamsal örüntüsüyle, yani EM alanın şekliyle ilintilidir. Belirli bir duyumsal uyarıya alışkanlık ile ortaya çıkan farkındalık kaybı ise EEG veya MEG’de genlik azalmasıyla, yani EM alanın tedirgemesindeki azalmayla ilintilidir. EEG sinyallerinin fraktal boyutu üzerine yapılan çözümlemelerse, devingen karmaşıklık ile yaratıcı düşüncenin ilintili olduğunu söylemektedir.

Kavramsal Destek

Gerçek 1

Serabral kortekste motor etkinliklerini başlatan nöronların beynin EM alanıyla ateşlenmeleri düzenlenebilecek olan hücreler oluşu ve sözel düşüncenin işitilemez bir seslendirmeyle ilintili gerçekleştiğinin bulunması McFadden’ın bilinç teorisinde zihinsel etkinlikler ile beynin etkileşmesine izin veren bir fiziksel işlerge bulunduğuna işaret etmektedir.

Gerçek 2

Kalp kas hücreleri ya da bazı bitki hücreleri gibi başka uyarılabilir hücreler de hücre zarı boyunca aksiyon potansiyeli ile ileti taşıyabilmektedir. Fakat beyindeki kadar yüksek yapılanmalı ve devingen bir hücre-dışı elektrik alan herhangi bir başka biyolojik sistemde bulunmamaktadır. Bu da bilincin neden sadece beyindeki bilgi işleme ile ilintili olduğunu açıklamaktadır.

Gerçek 3

Beyindeki hücrelerin bir kısmı EM alan duyarlı, bir kısmı ise EM alan duyarsızdır. EM alan duyarlı sistem bilinçli etkinliklerden, EM alan duyarsız sistem ise bilinçsiz etkinliklerden sorumlu gözükmektedir. Bazı hücrelerin EM alan duyarlılığı sabitken, bazılarınınki zamanla değişim gösterebilmektedir. Bu yüzden bilinçli EM alan teorisi beyin etkinliklerinin zorunlu bilinçsiz, zorunlu bilinçli ve seçimli olarak sınıflandırılmasına olanak vermektedir.

Gerçek 4

EM alan duyarsız nöronlar arasındaki biyokimyasal olarak gerçekleştirilen bilgi işleme koşut hesaplamaya olanak vermektedir. Fakat EM alanda ayrık sistemlerdeki gibi bir bilgi işleme yapılamaz. İki alanın vektörel toplaması bireysel dalgaların arasındaki faz ilişkilerine bağımlı olan bir süperpozisyon yaratır. Yani birbirinden bağımsız iki işlem aynı anda yapılamaz. Bu da EM alan duyarlı nöronlar arasındaki bilgi işlemede neden koşut hesaplamanın yapılamayacağını ve sadece seri hesaplamanın bulunduğunu açıklamaktadır.

EM alandaki bilgi işleme dalga algoritmalarıyla yapılmalıdır. Süperpozisyon ve girişim özellikleri bu algoritmaları en az koşut hesaplama yapabilen klasik algoritmalar kadar başarılı kılmaktadır. (bkz: Quantum Algorithms and Genetic Code – Thesis, bölüm 2.1.2.2) Bu da bilinçli etkinliler ile bilinçsiz etkinlikler arasında karmaşıklığın etkili olmadığını göstermektedir.

Gerçek 5

Yeni bir davranış öğrenilirken organizma tanıdık olmayan durumlarla karşılaştığı için beyin mevcut nöronal ağlarını kullanıp, otomatik tepkiler veremez. Böyle durumlarda karar vermekte zorlanan beyinde birçok hücre ateşlenme potansiyeline yakın bir zar potansiyeline ulaşır ama ateşlenemez. Bu bağlamda, EM alan motor etkinlik üzerinde ince ayar yaparak yeni eylemin gerçekleştirilmesini sağlayabilir. Eylemin yeterince tekrarlanmasının ardından, motor etkinliği EM alan etkilerine duyarsızlaşmaya başlayıp, bilinçten bağımsız gerçekleşmeye başlayabilir. Bu senaryoya göre McFadden’ın teorisi öğrenme sürecinde hafızaya bilgi aktarılmasının bilinçli etkinlikle, öğrendikten sonra hafızadan bilgi çağırılmasının ise bilinçli veya bilinçsiz etkinlikle olmasını açıklayabilmektedir.

Gerçek 6

Alan tabanlı bilgi her zaman birleştirilmiş bilgidir. Bu yüzden bilinçli EM bilgi alanı teorisinde bağlama problemi gibi bir problem sadece yanılsamadır. Dışarıdaki gözlemcinin referans çerçevesinden bilgi ayrık olarak görünse de, alanın referans çerçevesinden bilgi bir fotondaki bilgi kadar birleştirilmiştir. Her bilgi, alandaki her yerde bulunmaktadır.

Gerçek 7

Eş zamanlı nöron ateşlemesi birbirinden oldukça uzakta bulunan nöronların ayrık bilgisini bütünleştiren bir EM alan yaratabilmektedir. Bu bağlamda teori bilinç ile eş zamanlı ateşlenme arasındaki ilişkiyi içermektedir.

Gerçek 8

Bilinçli EM bilgi alanı teorisinde bütün beyin etkinliklerinin temelinde biyokimyasal moleküllerle kurulan nöronal ağlar bulunmaktadır ve bütün etkinlikler nöron ateşlenmesiyle başlamaktadır. Yani teori Libet’in deneyleriyle uyumlu olarak tüm beyin etkinliklerinin bilinçsiz olarak başladığını söylemektedir. EM alan ateşlenme potansiyeline yakın bulunan bir nöronun ateşlenip, ateşlenmeyeceğini belirleyebilmektedir. Yani yine Libet’in deneyleriyle uyumlu olarak bilincin etkinlikler üzerinde bir veto işlevi bulunmaktadır.

Öz-ü-gür iradenin varlığına imkan tanıyan bu belirleyici (/deterministik) bilinç işlevi aynı zamanda birçok fizik-bilimcide bulunan bilinçte kuantum etkilerinin de olabileceği sezisiyle de çelişmez. Zira tek bir iyon kapısının açılması ya da kapanması için tek bir fotonun alandan soğurulması kimi zaman yeterli olabilmektedir. Yani nöron ateşleme(me)si bazen kuantum dinamiğine göre hareket eden birkaç enerji kuantasıyla düzenlenebilmektedir. Yaratıcı etkinliklerde belki de bu bağlamda kuantum etkileri bulunuyor olabilir.

Kaynak Makale ve Kitaplar

1) Johnjoe MacFadden, “12 The Cemi Field Theory, Seven Clues to the Nature of Counciousness”
2) Johnjoe MacFadden, “The Councious Electromagnetic Information (Cemi) Field Theory” @ Journal of Counciousness Studies 9(8): 45-60
3) Johnjoe MacFadden, “Synchronous Firing and Its Influence on the Brain’s Electromagnetic Field” @ Journal of Counciousness Studies 9(4): 23-50
4) Johnjoe MacFadden, “Chapter 13 Mind and Matter” @ “Quantum Evolution”: 275-315
5) Jonah Lehrer, “The Eureka Hunt, Why do good ideas come to us when they do?” @ New Yorker (2008)

Eğitim ve İdeoloji - I

2009-06-06T06:09:00.001-07:00

Yukarıdaki soru bir öğretmeninin atanabilmesi için Kamu Personeli Seçme Sınavı’nda, namı değer KPSS’de, doğru (!) olarak çözmesi gereken sorulardan sadece birisi. İşin garibi, sorunun doğru çözümü I, II ve III.* Bunu bilen ama atanmak isteyen bir öğretmenin işaretlemesi gereken şık ise yalnız IV. Yani Diyanet İşleri Başkanlığı’nın özerkleştirilmesi..

Düşünsenize.. ..öğretmen oluncaya kadar en az 15-16 sene merak ve şevkinizi sürekli törpüleyen bir eğit-im görmüşsünüz.. ..ama her şeye rağmen bir şeyler yapmak için hala çabalıyorsunuz. Atanmak için hangi medresenin hangi ilde olduğu ya da hangi savaşın hangi sebeple, kaç tarihinde çıktığı gibi bir dolu gereksiz bilgiyi bile ezberlemişsiniz.. ..ama yıllardır sizin için açılması gereken kadrolar imamlar için açıldı diye hala işsizsiniz. Neyin, nasıl ve neden öğretileceğini bilmek sizin işiniz olmuş.. ..ama birileri hala sizi eğitim-öğretim üzerinden “aptal çocuk” yerine koymayı deniyor.

Bu nasıl bir sistem böyle? Anladık, bu seküler devlet dini sadece ideolojik bir araç olarak görüyor. Fakat eğitim? Eğitim mi ideolojiyi destekleyecek şekilde yapılmalı, ideoloji mi eğitimi destekleyecek şekilde yapılmalı? Bırakın öğrencileri, öğretmenler üzerinde bile devlet eğitimi ideolojik bir araç olarak kullanıyor. İnsan devlet için var bu ülkede, devlet ise kesinlikle insan için değil. Yazık.. ..bir devlet vatandaşları üzerinde ne kadar güçlüyse, gerçekte o kadar güçsüz demektir.

---

(*) Diyanet İşleri Başkalığı’nın varlığı ve zorunlu din dersi eğitimi insanın din seçme(me) özgürlüğüne devlet eliyle bir müdahale olduğu için laikliğe aykırıdır. Diyanet İşleri ve zorunlu din dersleri tek bir dinin tek bir mezhebi merkezli kurulmasaydı bile bu böyle olurdu. Zira laikliğe göre devlet hiçbir din için harcama yapamaz. Dini bayramlarda resmi dairelerin tatil edilmesi ise devletin bir dini desteklemesi ve hatta benimsemesi anlamına geleceği için laiklikle hiçbir şekilde örtüşemez. Ayrıntılı bilgi içiz, bakınız: Laiklik Vs Sekülerizm

Quantum Algorithms and Genetic Code - Thesis

2009-06-03T13:34:00.000-07:00

Fizik-Bilim I: Yaşam Nedir?

2009-05-31T15:00:00.000-07:00

Matematik – Bilim

Doğanın dili matematik midir bilinmez ama matematik değilse bile matematiğe birebir çevrilebilen bir dil olduğu kesin. Bu yüzden olsa gerek, matematiksiz bilim yapılamıyor ve bir bilim, ancak matematik içeriği derinleştikçe gelişiyor.

Bilimler sorgulayıcı doğaları sayesinde sürekli gelişme, yani matematik içeriğini derinleştirme eğiliminde oluyorlar ve gelişimlerindeki sürücü kuvvetin şiddeti an’lamayı [1] denedikleri gerçekliğin varlık düzeyine göre değişiyor. Bu bağlamda, doğayı hem en küçük, hem de en büyük ölçekte an’lamayı denediği için matematiksel içeriğini oldukça derinleştiren fiziğin en gelişmiş bilim olduğu söylenebilir.

Bilimler gelişip, olgunlaştıkça an’layış uzaylarını yeni varlık düzeylerini kapsayacak şekilde içe veya dışa doğru genişletmeye çalışıyorlar. Gelişen bir bilim an’layış uzayına yeni dahil ettiği varlık düzeyini kendisinden önce an’lamayı deneyen bir bilim varsa, onu yepyeni bir bilime gebe bırakıyor. Çoğu zaman bebek-bilimi doğururken anne-bilim hayatını kaybediyor ve bebek-bilim onun tek varisi oluyor [2]. Büyümeye baba-biliminin diliyle başlıyor bu yüzden bebek-bilim ve eğer yeterince hızlı büyürse, babasının potansiyel yeni eşi haline geliyor.

Atomlar moleküllerin, moleküller hücrelerin, hücreler bireylerin, bireyler de toplumların yapı taşı olduğu için; fizik olmadan kimyasal gerçeklik, kimya olmadan biyolojik (/yaşam-bilimsel) gerçeklik, biyoloji olmadan psikolojik (/ruh-bilimsel) gerçeklik, psikoloji olmadan da sosyolojik (/toplum-bilimsel) gerçeklik yeterince an’laşılamıyor. Bu bağlamda, an’lamayı denediği varlık düzeyi fiziği en gelişmiş bilim yapmasının yanı sıra, ona tüm bilimlerin gelişimine müdahale edebilecek bir yerde bulunma olanağı da tanıyor.

Geçmişte simyadan kimyanın, biyolojiden ise moleküler biyoloji ve genetiğin doğmasına sebep olan modern fizik gerçekliği an’lamayı denediği her iki ölçekte de günümüzde o kadar olgunlaştı ki potansiyel eşi kimyanın yanı sıra hızla büyüyen bebek-bilim moleküler biyoloji ve genetiği, bebeklik dönemini bir türlü geçemeyen psikolojiyi [3], hatta bir bilim olmayan felsefeyi bile yepyeni birer bilime gebe bırakmayı deniyor.

1) Fizik – Moleküler Biyoloji ve Genetik

Özellikle Patel ve Tlusty gibi fizik-bilimciler son zamanlarda genetik kod gibi karmaşık biyolojik gerçeklikleri basit fiziksel kavramlarla an’lamayı deniyor. Bu sırada da doğal olarak katalizör etkinliği gibi bazı kimyasal gerçeklikleri fiziğin an’layış uzayına dahil etmiş ve bu gerçekliklerin doğası üzerine modern kimyanın bakışının ötesinde bir bakış açısı geliştirilmeye çalışmış oluyor.

Kalıtsal bilginin DNA ve RNA gibi çekirdek asitlerinde 4 farklı yapıtaşı (/azotlu organik baz) ile kodlanıp, depolanması; genetik kodun üçlü oluşu, yani çekirdek asitlerindeki her 3 yapıtaşının genetik kod okunurken 1 protein yapıtaşına (/amino aside) karşılık gelişi; fakat 4 x 4 x 4 = 64 farklı olası kodun bu sırada sadece 20 amino aside çevrilmesi gibi biyolojik olgular moleküler biyoloji ve genetiğin sorunsallaştırması gereken temel olgular. Fakat mevcut biyokimyasal bakış açısından kalıtsal işlerge oldukça karmaşık bir sistem olarak görünüyor ve biyoloji-bilimciler eğitim süreçlerinde araştırma konularını sadece biyokimya donanımlarıyla çözebilecekleri problemleri içerecek şekilde belirlemeyi öğreniyor. Fizik-bilimciler ise biyoenformatik bir bakış açısı sayesinde moleküler biyoloji ve genetiğin bu merkezi doğmasını [4] sorgulayabiliyor.

Fizik-bilimci Tlusty merkezi dogmaya istatistiksel fizik, topolojik matematik ve klasik enformasyon teorisi [5] kullanarak yaklaşıyor. Üçlü genetik kod ile depolanan kalıtsal bilgi protein diline çevrilirken olası okuma hatalarına karşı amino asit anlamlarında gerçekleşecek biyokimyasal farklılığın en aza indirilmesi için 64 kodun en fazla 25 protein yapı taşına çevrilmesi gerektiğini buluyor. 64 kodun yaklaşık olarak 48 farklı şekilde okunabildiğini biliyoruz [6] ve bu durumda asgari hata ile ayırt edilebilecek azami amino asit sayısı 20’ye iniyor.

Bir başka fizik-bilimci Patel ise DNA çiftlenmesi (“replikasyonu”) ve protein sentezindeki her bir adımda yapılan biyokimyasal işin “sıralanmamış veritabanında arama yapma problemi” olarak tanımlanabileceğini fark ediyor. Bu problemi optimum şekilde çözebilecek olan algoritma Grover Algoritması olarak bilinen kuantum arama algoritması ve bu algoritmanın çözümü bir boyutlu gen dilinin neden sadece dört farklı yapıtaşı, üç boyutlu yapısal protein dilinin ise neden sadece yirmi farklı yapıtaşı içerdiğine dair somut bir öneride bulunuyor. Zira 1 sorguyla en fazla 4 farklı şey, 3 sorguyla ise en fazla 20 farklı şey birbirinden ayırt edilebiliyor ve DNA çiftlenmesinin her bir adımında 1 baz eşlenmesi gerçekleşirken, protein sentezinin her bir adımında 3 baz eşlenmesi gerçekleşiyor. Üstelik baz eşlenmesi sırasında gerçekleşen fiziksel değişimler algoritmanın bir sorgusu sırasında gerçekleşen kuantum mekaniksel değişimler ile birebir örtüştürülebiliyor.

Bunun yanı sıra, Patel amino asitlerle kodlanan bilginin üç boyutlu örtüşmeyen bir yapısal bilgi olmasından yola çıkarak protein sentezini latis (/örgü) modellemesi kullanarak an’lamayı deniyor. Arkaik proteinlerin 10 amino asitten oluşması gerektiğini ve onları kodlayan kalıtsal bilginin ikili olduğunu buluyor. Bu sırada biyoloji-bilimcilerin eğitimleri yüzünden gözden kaçırdığı birçok biyokimyasal ayrıntıyı bulgularıyla örtüştürüyor. Bu ikili kodun çiftlenip, çeşitlenmesi ile de üçlü kodun evrildiğini ve üçlü kodun üçüncü bazının bu yüzden bir sınıf ayıracı olarak ortaya çıktığını savunuyor. Böylece 64 kodonun en fazla 48 şekilde okunabildiğini ifade eden wobble varsayımını da desteklemiş oluyor.

Tüm bunları yaparken Patel kimyasal gerçeklikleri de yeniden değerlendirmek zorunda kalıyor. Modern kimyada biyolojik katalizörler olan enzimlerin tepkimenin aktivasyon enerjisini düşürüp, tepkenleri kararsız ara kompleksler üzerinden yeni moleküllere dönüştürdüğü kabul ediliyor. Patel ise enzimlerin kuantum mekaniksel etkileşimleri olası kılan bir yalıtılmış ortam oluşturduğunu ve farkı biyokimyasal moleküllerin bir süperpozüsyonunu yaratabildiğini öne sürüyor. Böylece enzimlerin enerji bariyerini tünelleme imkanı sağlayarak da tepkimeleri hızlandırabileceğini gösteriyor. Grover algoritmasının dalga algoritması formunu kullanarak ise almaşık bir şekilde enzimlerin çevredeki olası diğer tepken moleküllerle etkileşimlerinden mevcut tepkenlere tepkimenin gerçekleşebileceği kadar enerji aktarabileceğini ortaya çıkartıyor.

Notlar:

1) Daha doğru bir ifadeyle modellemeyi..
2) Ne içe, ne de dışa doğru an’layış uzayını hiçbir şekilde genişletememişse bir anne-bilim bebek-bilimine miras niteliğinde pek bir şey bırakamıyor..
3) Moleküler biyoloji ve genetik artık psikolojiyi gebe bırakmayı deniyor ve sinir-bilim (“neuro science”), bilişsel-bilim (“cognitive science”) gibi alt-bilimler bize istikbaldeki yeni bebek-bilimin müjdesini veriyor. Freud, Jung ve Adler’e rağmen hala an’layış uzayını psikolojik gerçekliklerden sosyolojik gerçekliklere genişletebilecek kadar gelişememiş olan psikoloji böylece yakın gelecekte simya gibi tüm mirasıyla beraber tarihe karışacak gibi görünüyor.
4) Kalıtsal bilginin çoğalmasını ve depolanmasını sağlayan DNA eşlenmesi ile kullanılmasını sağlayan protein sentezi gerçekten de merkezi dogma (“central dogma”) olarak adlandırılıyor.
5) Bu teori komünikasyon (/iletişim) teorisi olarak da adlandırılıyor. Herhangi bir iletişim sırasında gönderilen bilginin gürültülü bir kanal aracılığıyla alıcıya iletildiğini kabul ediyor ve belirli bir gürültü varlığında iletişimi en verimli hale getirecek sistemsel çözümleri arıyor.
6) Üçlü kodun üçüncü bazı 4 farklı bazdan (A, T, G, C/U ) herhangi biri olabilse de geometrik etkiler yüzünden bu konumdaki ayırt edilebilir baz sayısı en fazla 3’e iniyor. Bu olgu wobble varsayımı olarak biliniyor ve böylece olası kod sayısı en fazla 4 x 4 x 3 = 48 oluyor.

MS - Tez

2009-05-23T04:19:00.000-07:00

Süreklilik ve Yenilik

2009-04-27T05:59:00.000-07:00

Yer-Deniz’de İki ve Üç

Doğanın hassas dengesinin merkezinde bulunan iki kutuplu yaşama ayak uydurma konusunda en başarısız canlı şüphesiz ki insandır. Bu yüzden olsa gerek, medeniyetini kurarken ekolojik çevresini av-avcı şeklindeki dengeli kutuplanmadan virüslerinkini andıran bir tek kutupluluğa dönüştürmüş, hemen ardından da ancak muhafazakar-devrimci (/dişil-eril) olarak dengeli bir şekilde kutuplanabilen toplumsal çevresini üç kutuplu olarak yeniden-yapılandırmayı denemeye başlamıştır.

Oysa tek kutuplu bir ekolojik yapı yaşamın süreklilik (/muhafazakar/dişil) boyutunu dıştaladığı için er geç kendi kendini yok eder. Üç kutuplu bir toplumsal yapıda ise genellikle yaşamın yenilik (/devrimci/eril) boyutu dıştalanır ve bu yüzden hasta-sağlıklı, normal-anormal gibi ikili trajedi durumların ortaya çıkması kaçınılmazdır.

Tek kutuplu bir ekolojik yapının yaşamın süreklilik boyutunu dıştalaması aşikardır: Organizma olmadan çevre, çevre olmadan organizma varlığını sürdüremez. Zira organizma zamanla yıkılma eğiliminde olan çevreyi, çevre de zamanla yıkılma eğiliminde olan organizmayı yeniden-yapılandırır. Üç kutuplu toplumsal bir yapının yaşamın yenilik boyutunu dıştalaması ise aynı kolaylıkta fark edilmeyebilir.

Kararlı bir üç kutuplu yapının kurulmasının sadece iki farklı yolu vardır. Birinci kararlı yapı tipinde kutuplar birbirine bakışımlıdır. Örneğin Şekil 1–a’daki gibi her kutup bir kutup tarafından güçlendirilirken, diğeri tarafından zayıflatılır. Bu tipteki yapılar aslında en az iki kutuplu yapılar kadar dengelidir ama toplumsal yapılardan çok, ekolojik yapılarda tercih edilirler. Toplumsal yapılara uyarlanması daha kolay olan ikinci kararlı yapı tipinde ise iki kutup bakışımlıyken, üçüncü kutup onlara karşıt-bakışımlıdır. Örneğin Şekil 1–b’deki gibi A ve B kutupları birbirlerini zayıflatma eğilimindeyken, C kutbunu güçlendirme eğiliminde olurlar. C kutbu ise hem A, hem de B kutbunu zayıflatmaya çalışır. Bu yapıda A ve B kutuplarından her birinin diğerine baskın olduğu iki farklı denge noktası bulunur. Ve denge noktalarından birisi normal/sağlıklı duruma karşılık gelirken, diğeri anormal/sağlıksız duruma karşılık gelir.

Şekil 1: Üç kutuplu kararlı yapılar

Toplumsal üç kutupluluğun genellikle bakışımsız kararlı tipe göre kurulmasının birkaç farklı nedeni vardır. Birinci neden bireysel iktidar ilişkilerinin birer birer dondurulup, tahakküm ilişkilerine dönüştürülmesiyle ilintilidir. Eş-eş, veli-evlat, öğretmen-öğrenci, hekim-hasta, ast-üst, patron-işçi,, tüm iktidar ilişkileri ortasından kırılıp, kırık uçlardan soyut ve otoriter üçüncü kişilere, en çok da devlete kaynak yapılır. İki gerçek ve bir tüzel kişiyi içermesi yüzünden kutuplar bakışımsız olarak yapılandırılmış olunur. Üç kutuplu ilişkinin kararlı bir şekilde kurulabilmesi için de ilişkilerde esneklik ve tersine çevrilebilirlik ortadan kalkar, iktidar tahakküme dönüşür. Ardı sıra bunalımlar (/sürtünmeler) ortaya çıkar (bkz: “frustration in spin glasses” ya da “3 ve trajedi”) ve ilişkiler hastalanır: Bunalımları azaltmak adına karşılıklı sorumluluklar o üçüncü kişiler üzerinden soyut bir düzleme aktarılır ve sorumsuzluklar meşrulaşır. Bireysel ilişkilerdeki üç kutupluluğun tüm bu bunalımlarına rağmen korunabilmesi için de sorumlulukların aktarıldığı yeni soyut düzlemde, yani toplum çapında benzer bir üç kutupluluk kurulması gerekir.

Toplumsal üç kutupluluğun genellikle bakışımsız kararlı tipe göre kurulmasının ikinci nedeni ise toplumsal yapının geçmişte devrimci-muhafazakar şeklinde kutuplanmış olmasıyla ilintilidir. Devrimci kutbu doğuran muhafazakar kutup A ve B olarak ikiye ayrılır ve muhafazakar kutbu güncellemesi gereken devrimci kutba sadece A kutbunun baskın olduğu durum ile B kutbunun baskın olduğu durum arasındaki geçişleri düzenlemek kalır. Böylece yaşamın yenilik boyutu dıştalanmış olunur.

Türkiye’de Futbol ve Siyaset

Yıllarca bu ülkede insanlar en çok futbola yatırım yaptı ve içrek merak güdüsü sürekli yeşil sahalara yönlendirilmeye çalışıldı. Böylece insanlar evde ve yolda, okulda ve işte, mahkeme ve hastanede üç kutuplu iktidar ilişkileri yüzünden karşılaşıp, karıştıkları adaletsizliklere karşı vicdanlarında oluşan haklı tepkileri rakip takım ve taraftarlarına odaklar oldu. Zira tepkileri açığa vurmak maç izlerken çok daha kolay, çok daha tehlikesizdi.

Tepkiler bu şekilde törpülenmeden önce, sağcı-solcu ya da sünni-alevi gibi kutuplar üzerine tehlikeli bir şekilde odaklanmaya çalışılmış ve insanlar muhafazakar-devrimci şeklindeki dengeli kutuplaşmalardan soğutulmuştu. Bu yüzden futbolun FB-GS-BJK şeklinde sunduğu üç kutuplu bakışımsız toplumsal yapılanmaya geçiş hiç de zor olmadı.

Bugünlerde insanlar futbol kadar siyasete de yatırım yapıyor ve içrek merak güdüleri giderek oy sandıklarına çevriliyor. Artık insanlar takım tutar gibi parti tutuyor ve bu sayede Dinci-Milliyetçi-Kürtçü şeklinde üç kutuplu bir siyasi yapılanmaya geçiş başarıyla sağlanmış oluyor. Bir başka deyişle, yaşamın yenilik boyutu güzel ülkemde uzun bir süre dıştalanacak gibi görünüyor.

öLü'M

2009-04-22T00:37:00.000-07:00

Kur’an’ın sesi yankılanıyor geçmişten, geçecek güne:

- De ki, “Mümin kimseler iseniz, bu imanınız size ne çirkin şeyler emrediyor öyle!”

Kimileri hemen kulağını kapatıyor, Mehdisi-Mesihi “Koca-Efendi”nin ya da Hızırı “Karun Kahya”nın yanına kaçıp, sesin az önce ne dediğini soruyor yana yakına. Tam içleri rahatlamış, eski yerlerine döneceklerken ses devam ediyor:

- De ki; “Allah katındaki Ahiret başka hiçbir kimseye değil de.. ..yalnız size mahsus ise.. Bu iddianızda samimi iseniz.. Haydi hemen ölümü dileyin!”

Bakışıyorlar birbirlerine. Az önce kendilerine verilen resimleri çıkartıyorlar ceplerinden bir bir ve resimlere karşı bağırmaya başlıyor hep bir ağızdan:

- Allah katındaki Ahiret başka hiçbir kimseye değil de.. ..yalnız size mahsus ise.. Bu iddianızda samimi iseniz.. Haydi hemen ölümü dileyin!

- Allah katındaki Ahiret başka hiçbir kimseye değil de.. ..yalnız size mahsus ise.. Bu iddianızda samimi iseniz.. Haydi hemen ölümü dileyin!

Kimileri kendinden geçiyor bağırırken, resmi yere atıp, üstünde zıplamaya başlıyor. Bu gürültü içinde bir şeyler söylemeye çalışan Kur’an’ın sesi pek duyulmaz oluyor artık:

- Fakat elleriyle yapıp, ettikleri ortadayken bunu hiçbir zaman dilemeyecekler. Allah zâlimleri her halleriyle bilmektedir. Ve sen onları insanların hayata en hırslı, en düşkün olanları olarak bulacaksın.. Müşriklerden bile daha hırslı olarak, Müşriklerden bile daha düşkün olarak..

- Allah katındaki Ahiret başka hiçbir kimseye değil de.. ..yalnız size mahsus ise.. Bu iddianızda samimi iseniz.. Haydi hemen öldürelim sizi de, görün bakalım! Pis Yahudiler sizi.. Bir kere cennet sadece bizim..

- Haydi.. ..şu kafirleri de öldürelim, dünya da artık bize kalsın!

- Haydi ölün bakalım hep birlikte.. ..Pis Yahudiler, Aptal Hıristiyanlar, Adi Müşrikler! Sizin saltanatınız bitti, bizimkisi başlıyor bundan böyle!

Sesini duyan neredeyse kalmasa bile Kur'an vazgeçmiyor devam etmekten:

- Onların her biri bin sene yaşamayı diler, oysa uzun yaşamak onları azaptan uzaklaştırıp, kurtaracak değildir. Allah, onların neler yapıp, ettiğini görüp duruyor.

16 (sigara)

2009-04-13T02:51:00.000-07:00

Birisine önce bacağımı kırması, sonra da koluma girip, gideceğim yere kadar beni götürmesi için para verdiğimi söyleseydim size ne kadar aptalca bulurdunuz yaptığımı, değil mi?

Üzgünüm sigara içen arkadaşlar ama duyabiliyorum. Ve sizin sigara içerken kendi beyin biyokimyanıza yaptığınız şey bu kadar aptalca!

Bir yere gitmek için hep bu şekilde bacağımı kırdırdığımı, hatta kendi bacağımı kırdırırken o an yanımda tanıdığım ya da tanımadığım her kim varsa onun da bacağını kırdırdığımı getirin gözünüzün önüne. Ne kadar zalimce görünürdüm, değil mi?

Üzgünüm sigara içen arkadaşlar ama görebiliyorum. Ve sizin sigara içerken çevrenizdekilerin beyin biyokimyasına yaptığınız şey bu kadar zalimce!

Bacak kıranın geçtiği her yeri çöplüğe çevirdiğini, dokunduğu herkese leş gibi bir koku bulaştırdığını varsayın. Ne kadar iğrenç kokardım, değil mi?

Üzgünüm sigara içen arkadaşlar ama koklayabiliyorum. Ve sigara içerken sizin üzerinizden çevrenizdekilere sinen koku bu kadar iğrenç!

Bacak kıranın dokunduğu herkese sadece leş gibi bir koku değil, bir de ölümcül hastalık bulaştırdığını ve benim bunu bildiğimi düşünün. Toplum için ne kadar zararlı biri olurdum, değil mi?

Üzgünüm sigara içen arkadaşlar ama düşünebiliyorum. Ve siz sigara içerken toplum için bu kadar zararlısınız!

15 (yol-a-çık)

2009-04-11T17:13:00.000-07:00

- Düşüncelerimiz gelişip, olgunlaşmadan kişiliklerimizi öz-ü-gürce kurabilir miyiz?

- Dostça muhabbetlerde tart-ışmadan düşüncelerimiz gelişip, olgunlaşabilir mi?

- Ortak yanlarımızı görmeden tart-ışmak dostça bir muhabbet mi olur, yoksa kişisel bir mastürbasyon veya kitlesel bir savaş mı?

- Farklılıklarımıza saygı duymadan ortak yanlarımız belirginleşebilir mi?

- Kişiliklerimizi başkalarını ötekileştirerek kuruyorken bizden farklı olanlara saygı duyabilir miyiz?

- Kişiliklerimizi bile satın almak zorunda kaldığımız bir yaşamın anlamsızlığı ötekileştirmeler olmadan örtülebilir mi?

Başladığım yere dönüp, duruyorum. Yeterince keşif yapmamış olacağım ki orayı hala tanımıyorum: Tüm insanların birleşmesi için illa ortak bir düşman mı bulmak gerekecek?

Şu kocaman evrende bizim kadar akıllı başka canlılar olup, olmadığını ya da yumurta kapıya dayanmadan mevcudatın daha ne kadar kısırlaşması gerektiğini bilmediğimizden, yakın gelecekte 12 Maymun’daki gibi hümanizm ile adaleti birbirinden ayırabilen bir genetikçiye ihtiyacımız olabilir. Kimse bu asil göreve gönüllü olmazsa ve birileri beni aksine ikna etmezse seve seve yola çıkabilirim! Maalesef ben bir melek değilim ve öz-ü-gür bir iradeye sahibim..

MS - Poster Sunumu

2009-04-05T00:34:00.001-07:00

İstanbul 2006, NDCOS (Wokshop on New Directions in Complex Systems), Poster Sunumu

MS - Tez Sunumu

2009-04-04T15:43:00.000-07:00

2006, İTÜ Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü, Lisans Bitirme Tezi Sunumu

bakmak ve görmek: (kusurlu) görme

2009-04-04T04:43:00.000-07:00

İslam Vs Kapitalizm

2009-03-22T06:44:00.000-07:00

- Allah’ın selamı üzerine olsun,
- O’nun selamı benden sana olsun.
- O’nun yardımına ihtiyacım var aslında!
- Hayırdır kardeş?
- Kızımın yaşamasına izin vermesi için doktorların onu ameliyat etmesi, doktorların onu ameliyat etmesine şu kahrolası sistemin izin vermesi içinse 10.000 lira gerek!
- Desene daha önce, Allah’ın mülkünden o kadarını biriktirebilirim kısa bir süre içinde..
- O’nun rızkını bana ulaştırmasına aracılık edebilme olgunluğunu gösterebildiğin için Allah senden razı olsun,
- Biz Allah’tan razı olalım kardeş. Bakara 219: “De ki: İhtiyaçtan fazlasını infak edin.
- Hamd yalnızca Allah’adır,
- Hamd yalnızca Allah’adır kardeş.

- Allah’ın selamı üzerine olsun,
- O’nun selamı benden sana olsun.
- O’nun yardımına ihtiyacım var aslında!
- Hayırdır kardeş?
- Kızımın yaşamasına izin vermesi için doktorların onu ameliyat etmesi, doktorların onu ameliyat etmesine şu kahrolası sistemin izin vermesi içinse 10.000 lira gerek!
- Desene daha önce, Allah’ın mülkünden o kadarını biriktirebilirim kısa bir süre içinde..
- O’nun rızkını bana ulaştırmasına aracılık edebilme olgunluğunu gösterebildiğin için Allah senden razı olsun. Bakara 274: “Mallarını gece ve gündüz, gizlice ve açıkça infak edenler yok mu, işte onların Rableri katında ecir ve mükafatları vardır. Ve onlara herhangi bir korku yoktur, onlar hiçbir zaman mahzun da olmazlar.”
- Hamd yalnızca Allah’adır kardeş,
- Hamd yalnızca Allah’adır..

- Allah’ın selamı üzerine olsun,
- Allah’ın selamı üzerine olsun.
- O’nun yardımına ihtiyacım var aslında!
- Hayırdır kardeş?
- Kızımın yaşamasına izin vermesi için doktorların onu ameliyat etmesi, doktorların onu ameliyat etmesine şu kahrolası sistemin izin vermesi içinse 10.000 lira gerek!
- Deme ya, Allah’ın mülkünden o kadarını biriktirebilirim kısa bir süre içinde ama..
- O’nun rızkını bana ulaştırmasına aracılık edebilme olgunluğunu gösterebilirsen Allah senden razı olsun. Bakara 272: “Siz yalnızca Allah rızasını gözetmenin dışında infak etmezsiniz. İyilik cinsinden ne infak ederseniz o size aynen ödenir. Size hiçbir şekilde haksızlık yapılmaz.”
- Hamd yalnızca Allah’adır kardeş,
- Hamd yalnızca Allah’adır..

- Allah’ın selamı üzerine olsun,
- Allah’ın selamı üzerine olsun.
- O’nun yardımına ihtiyacım var aslında!
- Hayırdır kardeş?
- Kızımın yaşamasına izin vermesi için doktorların onu ameliyat etmesi, doktorların onu ameliyat etmesine şu kahrolası sistemin izin vermesi içinse 10.000 lira gerek!
- Deme ya, malımdan o kadar para verebilirim sana ama..
- O’nun rızkını bana ulaştırmasına aracılık edebilme olgunluğunu gösterebilirsen Allah senden razı olsun. Bakara 264: “Allah yolunda mallarını infak eden, sonra verdiklerinin arkasından başa kakmayı, gönül incitmeyi uygun görmeyen kimselerin Rableri yanında mükafatları vardır. Onlara hiçbir korku yoktur ve onlar üzülmeyeceklerdir..”
- Haklısın kardeş, al bakalım,
- Hamd yalnızca Allah’adır..

- Allah’ın selamı üzerine olsun,
- Allah’ın selamı üzerime olsun.
- O’nun yardımına ihtiyacım var aslında!
- Hayırdır kardeş?
- Kızımın yaşamasına izin vermesi için doktorların onu ameliyat etmesi, doktorların onu ameliyat etmesine şu kahrolası sistemin izin vermesi içinse 10.000 lira gerek!
- Deme ya, Allah yardımcın olsun..
- Sen Allah’ın mülkünden o kadarını biriktirebiliyorsun sanırım kısa bir süre içinde?
- Öyle kardeş ama daha iki gün önce yüklü bir miktar nafaka verdim bir yoksula.
- O’nun rızkını bana ulaştırmasına aracılık edebilme olgunluğunu gösterebilecek olsaydın Allah senden nasıl razı olurdu, bir bilsen. Bakara 215: “Sana nereye infak edeceklerini soruyorlar. De ki: Hayır olarak verdiğiniz nafaka, ana baba, yakınlar, öksüzler, yoksullar ve yolda kalmışlar içindir. Hayır olarak daha ne yaparsanız herhalde Allah onu bilir.”
- Haklısın kardeş, al bakalım..
- Hamd yalnızca Allah’adır..

- Allah’ın selamı üzerine olsun,
- Allah’ın selamı üzerime olsun.
- O’nun yardımına ihtiyacım var aslında!
- Hayırdır kardeş?
- Kızımın yaşamasına izin vermesi için doktorların onu ameliyat etmesi, doktorların onu ameliyat etmesine şu kahrolası sistemin izin vermesi içinse 10.000 lira gerek!
- Deme ya, Allah yardımcın olsun..
- Sen Allah’ın mülkünden o kadarını biriktirebiliyorsun sanırım kısa bir süre içinde?
- Öyle kardeş ama daha iki gün önce yüklü bir miktar nafaka verdim bir yoksula.
- O’nun rızkını bana ulaştırmasına aracılık edebilme olgunluğunu gösterebilecek olsaydın Allah senden nasıl razı olurdu, bir bilsen. Bakara 215: “Sana nereye infak edeceklerini soruyorlar. De ki: Hayır olarak verdiğiniz nafaka, ana baba, yakınlar, öksüzler, yoksullar ve yolda kalmışlar içindir. Hayır olarak daha ne yaparsanız herhalde Allah onu bilir.”
- Haklısın kardeş ama..
- Bakara 219: “Yine sana neyi infak edeceklerini soruyorlar. De ki: İhtiyaçtan fazlasını infak edin. İşte böylece Allah, size âyetlerini açıklıyor. Umulur ki siz düşünürsünüz.”
- Haklısın kardeş, al bakalım..
- Hamd yalnızca Allah’adır..

- Allah’ın selamı üzerine olsun,
- Ve aleyküm selam.
- O’nun yardımına ihtiyacım var aslında!
- Hayırdır kardeş, kimin yardımına ihtiyacın var?
- Kızımın yaşamasına Rabb’imin izin vermesi için doktorların onu ameliyat etmesi, doktorların onu ameliyat etmesine şu kahrolası sistemin izin vermesi içinse 10.000 lira gerek!
- Deme ya, Allah yardımcın olsun..
- Sen Allah’ın mülkünden o kadarını biriktirebiliyorsun sanırım kısa bir süre içinde?
- Öyle kardeş ama bu aylık nafakamı verdim bile ben bir yoksula.
- O’nun rızkını bana ulaştırmasına aracılık edebilme olgunluğunu gösterebilecek olsaydın Allah senden nasıl razı olurdu, bir bilsen. Bakara 215: “Sana nereye infak edeceklerini soruyorlar. De ki: Hayır olarak verdiğiniz nafaka, ana baba, yakınlar, öksüzler, yoksullar ve yolda kalmışlar içindir. Hayır olarak daha ne yaparsanız herhalde Allah onu bilir.”
- Haklısın kardeş ama dedim ya ben bu aylık hakkım olan nafakayı verdim..
- Bakara 219: “Yine sana neyi infak edeceklerini soruyorlar. De ki: İhtiyaçtan fazlasını infak edin. İşte böylece Allah, size âyetlerini açıklıyor. Umulur ki siz düşünürsünüz.”
- Yahu, niye anlamıyorsun? Sen benim neye ihtiyacım olduğunu nerden bileceksin, senin ihtiyacınla bir olur mu hiç benimki?
- Tevbe 53: “O münafıklara şunu da de ki; gerek isteyerek, gerek istemeyerek infak edip durun. O infak ettikleriniz sizden hiçbir zaman kabul edilmeyecektir. Çünkü siz fasık bir kavimsiniz.”
- Bir kere şu okuyup durduğun infak ayetleri Peygamber Dönemi’ne ait ayetler, bizim için değil onlar. Bugün hiç aklın alıyor mu böyle bir şeyin olabileceğini? Hem sen kim oluyorsun da Kur’an’ı kendince yorumluyorsun? Bu zamana kadar herkes yanlış biliyordu da sen mi doğru biliyorsun? Sen nasıl oluyor da Kur’an’ı kendince yorumluyorsun?
- Tevbe 54-60: “İnfakların onlardan kabul olunmamasına sebep, gerçekte Allah'a ve Resulüne inanmamaları, namaza ancak üşene üşene gelmeleri, verdiklerini de ancak istemeye istemeye vermeleridir. Onların malları da, evlatları da sakın seni imrendirmesin. Bu olsa olsa, Allah'ın onları dünya hayatında bu gibi şeylerle azaba uğratmasından ve canlarının kâfir olarak çıkmasını murat etmiş olmasından başka bir şey değildir. Hiç şüphesiz onlar, sizden olduklarına dair yemin de ederler. Halbuki sizden değildirler. Fakat onlar öyle bir kavimdirler ki, korkudan ödleri patlıyor. Eğer sığınacak bir yer veya barınacak mağaralar veyahut girilecek bir delik bulsalardı başlarını diker o tarafa doğru koşarlardı.”
- Sen falanca hadisi duymadın mı hiç? Wallahi sapıtmışsın sen!
- Yunus 15-17: “Böyle iken, âyetlerimiz, kesin birer belge olarak kendilerine okunduğu zaman, o bizimle karşılaşmayı ummayanlar, "Bundan başka bir Kur'ân getir veya bunu değiştir." dediler. De ki, "Onu kendiliğimden değiştiremem, benim açımdan bu olacak bir şey değildir. Ben ancak bana vahyolunana uyarım. Rabb’ime isyan edersem, şüphesiz büyük bir günün azabından korkarım." De ki, "Eğer Allah dileseydi ben onu size okumazdım. O da onu hiçbir şekilde size bildirmezdi. Bilirsiniz ki, ben sizin içinizde bundan önce yıllarca bulundum. Siz hâlâ aklınızı başınıza toplamayacak mısınız?" Artık bir yalanı Allah'a iftira eden veya O'nun âyetlerini inkar edenden daha zalim kim olabilir? Hiç şüphesiz o mücrimler iflah olmayacaklar.”
- Hiçbir ayeti inkar ettiğimi zannetmiyorum ben! Sen ne demeye çalışıyorsun?
- Yunus 36: “Onların birçoğu zandan başka bir şeye uymaz. Zan ise haktan hiç bir şeyin yerini tutmaz. Şüphesiz ki, Allah onların ne yaptıklarını bilir.”
- Yahu, sen kim oluyorsun? Müslümanlığı senden mi öğreneceğim ben?
- Yunus 41-44: “Eğer seni inkâr etmeyi sürdürürlerse, de ki; "Benim amelim bana, sizin ameliniz de size aittir. Benim yapacağım sizi ilgilendirmez, sizin yapacağınız da beni ilgilendirmez." İçlerinden seni dinlemeye gelenler de var. Sen, sağırlara, üstelik akılsız da olanlara dinletebilir misin? İçlerinden sana bakanlar da var. Fakat sen, körlere, üstelik basiretleri de yoksa hidayet edip yol gösterebilecek misin? Şurası kesindir ki Allah, insanlara zerre kadar zulmetmez. Ne var ki, insanlar kendi kendilerine zulmedip duruyorlar.”
- Bana bak, ben seni..
- Yunus 108-19: “De ki: "Ey insanlar! İşte size Rabbinizden hak geldi. Artık kim hidayeti kabul ederse kendi canı için kabul etmiş olur. Kim sapıklık ederse kendi zararına sapıklık etmiş olur. Ve ben sizin üzerinize vekil değilim." Sana vahyolunana uy! Ve Allah hükmünü verinceye kadar sabret. Çünkü O, hüküm verenlerin en hayırlısıdır.”

Demokraside Temsil?

2009-03-14T20:54:00.000-07:00

Zihinsel hijyenin olmadığı düş(ün)celerde beyinler hastalanır. Bu yüzden temsili demokrasi üzerine kon-uş-madan önce zihinsel hijyen adına biraz kavramsal temizlik gerek.

I – Kavramlar ve Yüklendikleri Anlamlar

I – 1 Siyasi (/Politik) erkin (/gücün) toplanma alanını gösteren yönetişim [1] kavramları:

Monarşi, “Monarchy”, “Tek Erki” : Siyasi erkin iktidar ya da tahakküm düzeyinde tek bir bireye ait oluşu.

Oligarşi, “Oligarchy”, “Takım Erki” : Siyasi erkin iktidar ya da tahakküm düzeyinde tek bir birey öbeğine, topluluğa, takıma ait oluşu.

Demokrasi, “Democracy”, “El Erki” : Siyasi erkin iktidar ya da tahakküm düzeyinde doğrudan tüm topluma ait oluşu.

Anarşi, “Anarchy”, “Erksizlik” : Bireylerin birbiri üzerinde hiçbir şekilde tahakküm düzeyinde siyasi erkinin olmayışı.

I – 2 Ekonomik erkin toplanma alanını gösteren yönetişim kavramları:

Kapitalizm, “Capitalism”, “Ana Mal-cılık”, “Sermaye-cilik” : Ekonomik erkin iktidar ya da tahakküm düzeyinde sermayesi olanlara ait oluşu ve sermayesi olanların emeği olanlara emeklerine karşılık ücret ödeyişi.

Liberalizm, “Liberalism” “Serbest-çilik”, Erkincilik : Ekonomik erkin iktidar düzeyinde sermayesi olanlara ait oluşu ve piyasanın asgari devlet müdahalesi ile serbest rekabete göre kendini düzenlemesi.

Sosyalizm, “Socialism”, [2] “Toplum-culuk” : Ekonomik erkin iktidar ya da tahakküm düzeyinde tüm topluma ait oluşu.

Komünizm, “Communism”, [3] Devletli Sosyalizm, Devlet Kapitalizmi : Ekonomik erkin iktidar ya da tahakküm düzeyinde devlete ait oluşu ve tek sermaye sahibi olan devletin emeği olanlara emekleri karşılığında ücret ödeyişi.

Anarşizm, “Anarchism”, Liberal Sosyalizm, Özgür Sosyalizm : Bireylerin birbiri üzerinde hiçbir şekilde tahakküm düzeyinde ekonomik erkinin olmayışı.

I – 3 Ahlaki erkin toplanma alanını gösteren yönetişim kavramları [5]:

Konformizm, “Con-formism”, “Eş(lenik)-Şekilcilik”, İtaat Ahlakı : Herhangi bir hedef için hareket ederken bir engelle karşılaşılmaması için içinde bulunulan sistemin normlarına göre kendini yeniden şekillendirme.

İsyan Ahlakı : Herhangi bir hedef için hareket ederken bir engelle karşılaşılması durumunda engeli aşabilmek için kendini veya içinde bulunduğu sistemi yeniden şekillendirme.

I – 4 Temsil kavramı:

Birinci Anlam : Bir kişinin ya da bir toplumun adına düşünme, konuşma ve eylemde bulunma.

İkinci Anlam : Belirgin özellikleri yansıtma veya simgeleme.

Üçüncü Anlam : Düş(ün)cede canlandırmada kolaylık için benzetim.

Dördüncü Anlam : Gösterilmek üzere tasarlanmış oyun.

Beşinci Anlam : Söz gelişi. (Halk ağzında)

II – Kavramlar Arasındaki İlişkiler

II – 1 Demokrasi ve Temsili Demokrasi

Demokrasilerde siyasi erk hem azınlıkların haklarının koruyacak, hem de çoğunluğun kararına uyacak şekilde kullanılır. Bu dengenin korunabilmesi için de genelde erkin yasama, yürütme ve yargı gibi üç bağımsız bileşene ayrılması gerekir.

Demokrasiyle yönetişen kişi sayısına göre yönetişimin zorlaşması, geçmişte temsili demokrasi (“representative democracy”) adı altında yeni bir yönetim zihniyetinin doğuşuna sebep olmuştur. Günümüzde doğrudan demokrasinin uygulanması geçmişteki kadar zor olmasa da, mevcut tüm demokrasiler temsili demokrasidir.

Temsili demokrasilerde toplumdaki bireyler dolaylı olarak siyasi erke sahiptir ve onları başka bireyler ya da parti gibi tüzel kişiler temsil eder. Temsilciler çeşitli yöntemlerle seçilebilirler.

Temsili demokrasinin demokrasiden başka bir yönetişim biçimine evrilmemesi için içerdiği temsil kavramının birinci anlamını koruyor olması gerekir. Bunun içinse temsilci seçimlerinde toplumdaki tüm bireyleri temsil edebilecek en az birer aday bulunmalıdır ve seçim, kendisine siyasi erk teslim edileceklerin bu erki tüm toplumu temsil edecek şekilde kullanmak zorunda bırakacak karakterde yapılmalıdır.

Resim – 1: Solukluk derecesi demokrasi indeksini göstermektedir

II – 2 Oligarşi ve Temsili Demokrasi

Temsil kavramının diğer anlamlarından biriyle yüklendiği temsili demokrasiler birer oligarşiye dönüşmüş durumdadır.

İkinci anlamla temsili demokrasilerde siyasi erk sadece temsilcilerin yansıttıkları veya simgeledikleri özellikleri taşıyan birey öbeklerinin elindedir. Dördüncü veya beşinci anlamla temsili demokrasilerde ise seçmenlere temsilcilerin kendilerindeki belirgin özellikleri yansıttığı veya simgelediği düşündürülür. Gerçekte ise bu sadece bir oyundur.

II – 3 Monarşi ve Temsili Demokrasi

Dördüncü veya beşinci anlamla temsili demokrasilerde seçimleri yönlendiren oyunu düzenleyen topluluk içinden tek bir kişiyse ya da başka bir topluluk ise yönetişim biçimi artık monarşiye devrilmiş demektir.

II – 4 Kapitalizm, Konformizm ve Temsili Demokrasi

18. yy itibariyle merkezleştirici iktidar olan Devlet ile bireyselleştirici iktidar olan Pastoral İktidar birleşmiş ve Biyo-İktidar olarak tanımlanabilecek olan Modern Devlet doğmuştur [1]. Biyo-iktidar aracılığıyla bedenler denetimli bir şekilde kapitalizmin üretim araçları arasına dahil edilmiş ve nüfus ekonomik süreçlere uygun kılınmıştır.

Bugün ise zihinler denetimli bir şekilde kapitalizmin üretim araçları arasına dahil ediliyor ve düşünce akımları ekonomik süreçlere uygun kılınıyor gibi görünüyor. Bireysel düzeyde itaat ahlakıyla ilişkilendirilmiş kariyercilik, toplumsal düzeyde ise ikinci, dördüncü veya beşinci anlamla temsili demokrasilerin baskınlığı bu dönüşümün sürücü gücünü oluşturuyor.

Kapitalizm dini anlayışların Muhammedi İslam türevi veya siyasi duruşların Komünizm türevi olduğu ülkelerde biraz daha temkinli olup, bir süre daha zihinleri hasta ve güçsüz tutmak zorunda kalıyor. Zira Muhammedi İslam nefsi ilahlaştırmayı ve ihtiyaçtan fazlasını biriktirmeyi yasaklayıp, infak etmeyi şart koşarken; Komünizm bireylerin birbiri üzerinde hiçbir şekilde tahakküm düzeyinde ekonomik erkinin olmadığı Anarşizm’i hedefliyor. Bu yüzden sözü edilen coğrafyalarda itaat ahlakı ile kariyercilik yeterince ilişkilendirilmeden bireylere hukuksal anlamda tam özgürlük tanınmıyor.

III – Türkiye ve Temsili Demokrasi

Eski Türk inançlarından biri olan Atalar Kültü ile İslam’ın özündeki isyan ahlakının [6] üstünü örten dini anlayışlara sahip olan mezhepler karşılaşıp, harmanlığında Şamanik İslam olarak adlandırılabilecek olan ve itaat ahlakını temel alan bir dini anlayış doğmuştur [7]. Özellikle son birkaç yüzyıl itibariyle bu anlayış Yahudileşme ve Hıristiyanlaşma eğilimi göstermiş [8], vicdanlarda itaat ahlakı iyice baskınlaşmıştır [5]. Türkiye Cumhuriyeti’nin seküler [9] bir devlet olarak kuruluşu ile de itaat ahlakı normalize edilmiş ve ahlaki erkin toplanma alanının din aracılığıyla değişme olasılığı asgari düzeye düşmüştür.

Devletin sosyalist düşünce akımlarından arındırılmış olarak kurulması [10] ise ekonomik erkin toplanma alanının tamamen kapitalizme göre belirlenmesine ve demokrasideki temsilin en başında en fazla ikinci anlamda olabilmesine sebep olmuştur. 1960’larda batıda sosyalist akımlar kabuk değiştirip, ekonomik süreçlere uygun kılınırken; Türkiye onlarla yeni(den) tanışmış ve bu gecikmişlik zihinlerde sürtünme yaratmıştır. Türkiye’de ahlaki erkin toplanma alanının siyaset aracılığıyla değişme olasılığının da asgari düzeye düşmesi için sosyalist akımlar karalanmış [12], [13] ve demokrasideki temsilin anlamı biraz daha aşağılara kayıp, rengi iyice koyulaşmıştır (bkz: Resim – 1).

Bugün Türkiye’de sadece belirgin bazı özellikleri yansıttığı veya simgelediği düşün(dür)ülen ama düşünme, konuşma ve eylemleri sözü geçen özelliklerle kesinlikle örtüşmeyen adaylar arasından temsilcilerin seç(tir)ildiği oligarşik bir yönetişim biçimi mevcut görünüyor. Sadece ekonomik erk sahibi bireyler temsilci olup, siyasi erk kazanabiliyor ve temsil sistemi onların ekonomik erkini pekiştiriyor. Gerçekte partilerini temsil etmesi gereken liderler siyasi partiler iç tüzüğü sayesinde partileri birer monarşik örgüte çeviriyor ve partiler üzerinden sisteme siyasi çözüm üretme olasılığı asgari düzeye düşüyor.

Kariyercilik ile itaat ahlakı yeterince ilişkilenmediği için hala dini anlayışlar ve siyasi duruşlara dair hukuksal özgürlükler kısıtlı tutulmak zorunda. Bu yüzden de zihinler bir süre daha hasta ve güçsüz kalmalı [14]. Böylece yerli kapitalistler yabancı rakiplerine karşı kısa vadede zayıf görünse de, uzun vadede denk olabilecek.

Peki ya kariyercilik ve itaat ahlakı yeterince ilişkilenmeden Muhammedi İslam’ın anarşist duruşu keşfedilir ve anarşik yönetişim biçimlerine ilgi uyanırsa ne olur?

* * *

1) “Govern-mentality”, “yönetim zihniyeti” daha fazla ayrıntı için bkz: Yönetişim
2) “Society” herhangi bir ilişki veya yakınlık ile birbirine bağlı olan herhangi bir toplum (“community”) demek
3) “Community” ahali, devlet, halk, kamu, yani ortak yaşayan [4] bir topluluk demek
4) “ Communication” ilişki, bağlantı, iletişim demek.
5) Ahlakın tanımı ve daha fazla ayrıntı için bkz: Din-Siyaset ikilemesinde 1 Birleme – 2
6) Daha fazla ayrıntı için bkz: Anarşik İslam ve Din-Siyaset ikilemesinde 1 Birleme – 1
7) Daha fazla ayrıntı için bkz: (d)evrilen ritüeller 3 - Şamanik İslam - Türbe & Mezarlıklar
8) Daha fazla ayrıntı için bkz: Beyan-Burhan-İrfan üzerine 2
9) Daha fazla ayrıntı için bkz: Laiklik Vs Sekülerizm
10) TBMM siyasi partiler listesinde Cumhuriyet (!) [10] öncesinda var olan sosyalist partiler görülebilir.
11) bkz: 10 (cumhuriyet)
12) Daha fazla ayrıntı için bkz: Sağ ve Sol üzerine
13) Daha fazla ayrıntı için bkz: Merak ve Şüphe
14) Daha fazla ayrıntı için bkz: Düşün Taşın

Vasi Yetimdir

2009-03-08T10:20:00.000-07:00

1) Ruhum ve bedenimin yol arkadaşlığını bittikten sonra, bedenimin araştırma veya tedavi amaçlı bir başkasına yararı olabilecek her parçası hiçbir maddi çıkar elde edilmeksizin gerekli kişi ve yerlere bağışlansın. Bedenimin geri kalanı ise toprakla karışsın, kaynaşsın. Birinci dereceden yakınlarımdan buna şahit olamayacak olan olursa, daha sonra onlar tarafından gömülmesi için bedenimden bir parça saklansın.

2) Cesedimin yıkanması, cenaze namazım ve gömülme törenim, karşılığında kendisi ya da çevresi için hiçbir maddi çıkar talep etmeyen birileri tarafından yönetilsin. Namaz ve tören sırasında Arapça Kur’an okunacaksa, ayet ayet sesli Türkçe çeviri yapılsın ve dinleyenlere üzerinde düşünmek için yeterince zaman tanınsın. Namazda kadın-erkek beraber saf tutulsun, törene olabildiğince çok çocuk katılsın ve dileyen herkese çikolata gibi tatlı bir şeyler dağıtılsın.

3) Gömüldüğüm yere mezar taşı gibi herhangi bir alışıldık işaret konulmasın. Üzerime atılan toprak, zemin seviyesini aşmasın. Törenin sonunda en az bir yaşındaki bir kiraz ağacı fidanı üzerime dikilsin. Ağacın dibine doğum tarihi olarak gömüldüğüm günün tarihi ve “Öz-ü-gür” yazan tahta bir tabela sağlamca iliştirilsin. En son yaktığım türkü bilen herkes tarafından bir kez seslice tekrarlanıp, tören sessizce bitirilsin.

4) Cesedimin yıkanması, cenaze namazım veya gömülme törenimden herhangi biri dilediğim gibi düzenlenemeyecekse düzenlenmesin. Bu düzenlemelere hayattaysa eşimin ve varsa çocuklarımın istediği her türlü eklemelere izin verilsin.

5) Ardımdan toplu Kur’an okuma törenleri yapılacaksa, her defasında ayet ayet sesli Türkçe çeviri yapılsın ve dinleyenlere üzerinde düşünmek için yeterince zaman tanınsın. Bu törenlerin sonunda hep beraber Karagöz-Hacivat gibi gölge oyunları izlensin. Gölge oyununu yürütmek karşılığında kendisi ya da çevresi için hiçbir maddi çıkar talep etmeyen bir Hayali bulunamazsa, herhangi bir fiziksel ekran üzerinden kayıtlı bir gölge oyunu gösterilsin.

6) Öz-ü-gür ağaç meyve vermeye başladıktan sonra dileyen herkes ağacın meyvelerinden özgürce yararlanabilsin.

dÜşÜn tAşIn

2009-02-16T14:59:00.000-08:00

Sağlıklı beslenmeyen ve yeterince işlemeyen hiçbir can-lı yapı bir yerden sonra gelişmeye devam edemez. Bu yapı ister fiziksel olsun, isterse zihinsel..

Bu bağlamda, son kullanma tarihi geçmiş, bozulmuş veya çürümüş kaynaklardan beslenen; tek bir kaynak türünü aşırı az ya da aşırı fazla tüketen; besinleri daha sindiremeden sürekli kusmak zorunda kalan,, bir beden ile benzer durumdaki bir beynin sağlık durumları da benzerdir. Ve bunun yanı sıra fiziksel bir uzmanlık alanında yetkinlik için bedenin niceliksel ve niteliksel olarak uygun bir şekilde çalıştırılıp, geliştirilmesi ne kadar gerekliyse, zihinsel bir uzmanlık alanında yetkinlik için de beynin aynı şekilde çalıştırılıp, geliştirilmesi gerekir.

Ne yazık ki bizler bu gerçeği hep göz ardı ediyoruz.. ..ve süpürüyoruz halımızın altına!

Yerine daha sağlıklı düşünme biçimleri gelmiş olsa da ata-larımızdan bize miras kalan, son kullanma tarihi geçmiş düşünce kalıplarında ısrar ediyoruz. Siyasetten dine veya bilimden sanata kadar her alanda bu tür kalıpları öyle kutsallaştırıyoruz ki hem de..

Evet, bazı eskimiş ya da bozulmuş düşünceler bir ölçüde zihinde hoş bir tat bırakırken, sağlık için de faydalı olabiliyor.. ..ama biz o kadar alkolik olmuşuz ki.. ..ser-hoş olmadığımız anda krize giriyoruz.

Zihinsel besin çeşitliliğine de benzer şekilde hiç tahammülümüz yok. Fen bilimcilere sözel bilimleri, sosyal bilimcilere sayısal bilimleri; dindarlara bilimsel makaleleri, bilimcilere dini risaleleri; sünnilere Bektaşi'nin Makalatı'nı, alevilere namaz hocasını; muhafazakarlara devrimci manifestoları, devrimcilere muhafazakar destanları okumayı ve anlamayı yasaklıyoruz. Böylece ne olursak olalım, eksik beslenen beyinlerimiz illa ki sağlıksız oluyor.

Beyinlerimiz ilkin ilk okul sıralarındayken hastalanmaya başlıyor aslında. Yıllar boyu kalitesiz* diyetisyenlerin belirlediği müfredatlara göre kalitesiz* öğretmenlerin elinde hazırlanmış olan kalitesiz besinlerleri yemek zorunda bırakılıyoruz. Üstelik yediklerimizi sindiremeden de yaptıkları sınavlarda kusturuyorlar bizleri. Kusamayanlarımızsa zehirleniyor. Yani okula başladıktan sonra beynimizin hastalanmaması bir mucize gibi.. İşin garibi, yabancı kültürlerin hüküm sürdüğü okullarımızda işler biraz daha düzgün. Onları özellikle koruyan birileri yoksa, yabancı kültürlerin bir parçası olmalı müfredatlarındaki sağlıklı beslenme endişesi..

Belki zehirlenmeleri azaltmak, belki de zenginleri arttırmak için son zamanlarda dersane zincirlerinin fast-food vari test temelli öğretim sistemlerinde öyle kolay kusabilecek bir şekle sokuyorlar ki beyinlerimizi, artık ne yersek kusuyoruz. Toplum olarak bir şeyleri çabuk unutmamız ya da hiçbir şeyi adam akıllı kavrayamamız bundan böyle daha kolay. Zorlamalara hiç gerek yok yani..

Hal böyleyken, çocuk gözlerinde bile hiçbir iz kalmıyor umuda dair..

Aramızdan beş on kişi her şeye rağmen sağlıklı beslenebilmeyi başarabilse de, beynini uygun bir şekilde çalıştırıp, geliştiremediği için arzuladığı zihinsel yetkinliğe ulaşamıyor. Birkaç kişi ulaşsa da gönlünde yatan yere, çoğumuzun yetkinlik ayıracıyla ayrımsanamıyor. Ayrımsansa da varlığı mevcut düzenin devamını tehdit ettiği için.. ..(aramızda) yaşamaya devam edemiyor.

Ah be güzel ülke, nereye böyle?

(*) 'kalitesiz' adılını kullanmayı almaşığı 'kötü niyetli' adılını kullanmaya özellikle tercih ediyorum..

An'a Yas

2009-02-02T09:01:00.000-08:00

1) Devletin varolma amacı insanların hem kendi aralarında, hem de başka can-lılarla öz-ü-gürce ve eş(it)çe yaşayabilmelerini sağlamaktır. Bu amacın bir devlet varlığı gerekmeden gerçekleş(tiril)ebileceği zaman ve mekanlarda devlet kendi varlığını ortadan kaldırmakla yükümlüdür. Aksi halde kendi varlığını sürdürebilmek için aslından başka, hatta aslıyla çelişik amaçlar edinmesi kaçınılmazdır.

Halk oylamasında eksiksiz tüm halkın böyle bir durumun varlığına şahit olduğunu bildirmesi, devletin varlığının ortadan kaldırılması gereken bir zaman-mekanda olunduğunu gösterecek tek şeydir.

2) Devletin yasama kuvveti aracılığıyla yönetilme biçimi devletin varolma amacına en uygun şekilde belirli aralıklarla seçilmelidir. Seçenekler yargı kuvvetinin bünyesindeki yetkili ve yetkin bir kurul tarafından belirlenip, halk oylamısına sunulmalıdır. Halkın yarısının seçeneklerin yetersizliği yönünde oy vermesi durumunda seçenekler güncellenip, seçim tekrarlanmalıdır.

3) Halk arasında öz-ü-gürlük ve eş(it)lik için devletin yargı kuvveti aracılığıyla her zaman ve mekanda koruması gereken temel insan hakları vardır:

- Ne olursa olsun herkesin yaşama hakkı vardır. Kişi bilinçli bir şekilde bu hakkından vazgeçmedikçe hiçkimse onun bu hakkını elinden alamamalıdır. Bir başkasının bu hakkına tecevüz eden/etmeye çalışan herhangi bir kişinin yaşamını diğerleri arasında sürdürmeye hakkı olmamalıdır. Tabii hakkına tecavüz edilen hayatta kalıp, onu affetmemişse..

Bu bağlamda devlet gönüllü olmayan hiçkimseyi silahlı kuvvetler bünyesine alamamalı ve herkesi içinde bulunduğu tehlike ölçüsünde korumakla yükümlü olmalıdır.

Ayrıca bir başkasını kendisiyle veya bir başkasıyla cinsel ilişkiye zorlamanın cezası, cinayet işlemekle eş nitelikte sayılmalı ve mağdurun isteğine göre belirlenmelidir.

- Ne olursa olsun herkesin kimseye borçlanmadan ve insanca yaşama hakkı vardır.

Bu bağlamda devlet herkesin asgari ölçüde barınma, yakacak, giyecek, besin ve iletişim kaynaklarından; ihtiyaç ölçüsünde sağlık kaynaklarından; istek ve yeterlilik ölçüsünde eğitim kaynaklarından yararlanabilmesini sağlamakla yükümlü olmalıdır. Kişilerin devletin bu yükümlüğünü yerine getirmesini engelleyecek şekilde mal varlığı ve kazanç sahibi olma hakkı olmamalıdır.

- Ne olursa olsun herkesin yaşamı kendince anla(mlandır)maya çalışma ve herhangi bir dine mensup olup, olmamayı öz-ü-gürce seçme hakkı vardır. Kimse bir başkasının bu konudaki bilinçli ve öz-ü-gür seçimine müdahale edememelidir.

Bu bağlamda devlet herhangi bir dini diğerlerinden daha fazla destekleyememeli ve din adı altında tanımlı insan haklarına karşı hareket edilmesine izin vermemelidir.

- Ne olursa olsun herkesin haklarının neler olduğunu bilme hakkı vardır.

Bu bağlamda devlet herkesi ana yasası ve temel haklar konusunda bilinçlendirmekle yükümlü olmalıdır.

4) Can-lılar arasında öz-ü-gürlük ve eş(it)lik için devletin yasama, yargı ve yürütme kuvvetlerinin hepsiyle beraber koruması gereken temel yaşam hakkı vardır:

- Her canlının yaşama hakkı vardır. Bu yüzden insan yaşamının devam etmesi için gerek ve yeter olandan daha fazla hiçbir yeryüzü kaynağı kullanılamamalı ve hiçbir canlı köleleştirilememeli, evcilleştirilememeli ve öldürülememelidir. Canlıların yaşam hakkını bu şekilde koruyabilmek için yetkin ve yetkili bir kurum tarafından asgari bir yaşam kaynağı oluşturulmalıdır. Asgari yaşam kaynağı için öldürülen canlı sayısını azaltmak için sürekli çalışmalar yapılmalıdır. Tükenmek üzere olan tüm yeryüzü kaynakları ve canlı türleri de özel koruma altında tutulup, asgari yaşam kaynağından çıkartılmalıdır.

Bu bağlamda bir canlıyı dini törenlerinde kurban etmek veya bilimsel deneylerinde denek olarak kullanmak isteyenler, asgari yaşam kaynağına dahil edilmiş bir canlıyı seçip, onu doğumundan itibaren en iyi şekilde büyütmeli ve törenin/deneyin ardından tekrar ait olduğu kaynağa dahil etmelidir. Kurban/denek talebinin belirlenen kaynaktan çok olması durumunda canlılar kendilerini en iyi şekilde büyütecek olanlara verilmelidir.

- Her canlının öz-ü-gürce ve eşit(çe) yaşama hakkı vardır. Bu yüzden insanlığın yerleşim ve ulaşım sistemleri diğer canlıların yaşam alanlarına asgari düzeyde müdahele edecek şekilde düzenlenmeli; yer, deniz ve gök asgari düzeyde kirletilecek şekilde uygarlık kurulmalıdır.

5) An'a Yas'ın ilk 5 maddesindekine benzer maddeleri ana yasasına değiştirilemez olarak koymayan devletler adil değildir. Adil olmayan devletlerde herkesin kut-lamalara karşı yas tutma ve devletten adil olmasını gerek zihinsel, gerekse fiziksel olarak isteme hakkı vardır. Bu hakkı bir kişiden bile almak isteyen bir devlet, adi bir devlettir.

Bu bağlamda devletlerin adiliğini adalete (d)evirmek herkesin hakkıdır. Bu hakkı bir kişiden bile almak isteyen bir devlet, zalim bir devlettir, yaşama hakkı yoktur.